blog

    Algemene Voorwaarden: enkele praktische handvatten voor de praktijk

    Auke Klomp
    Auke KlompPublicatiedatum: 23 juli 2015

    In onze vorige nieuwsbrief hebben wij je bijgepraat over de diverse contractvormen in de bouw en de daarbij veel gebruikte algemene voorwaarden. Het (juridisch) juiste gebruik van de genoemde algemene voorwaarden is in die nieuwsbrief als vanzelfsprekend aangenomen. De grote hoeveelheid jurisprudentie op het gebied van algemene voorwaarden laat echter zien dat het hanteren van algemene voorwaarden zeker niet zo makkelijk is als het lijkt. In deze nieuwsbrief willen wij je daarom een tweetal praktische handreikingen geven om veel gemaakte fouten te vermijden.

    Hoe zorg ik dat mijn Algemene Voorwaarden van toepassing zijn?

    Onze ervaring is dat veel bouwondernemers gebruik maken van algemene voorwaarden en daar ook naar verwijzen op hun facturen. De inhoud van de algemene voorwaarden is vaak prima in orde, deze zijn tot stand gekomen via de branchevereniging of door een (huis)advocaat opgesteld. De belangrijke onderwerpen; aansprakelijkheid; klachttermijnen en betalingen zijn daarin over het algemeen geregeld. Dat is een goed begin, maar met het enkel (laten) opstellen van algemene voorwaarden ben je er niet. Om de in de algemene voorwaarden geregelde zaken ook onderdeel te laten worden van de overeenkomst met je opdrachtgever/opdrachtnemer, moeten zij daaraan worden gebonden.

    Voor gebondenheid aan de algemene voorwaarden is vereist dat je contractspartner de gelding daarvan heeft aanvaard, of in ieder geval het gerechtvaardigd vertrouwen heeft gewekt dat hij de gelding heeft aanvaard. Daarvoor is om te beginnen van belang dat je de algemene voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst aan diegene ter hand stelt. Het vermelden van de algemene voorwaarden op de factuur is in beginsel te laat. Praktisch gezien komt dat in de praktijk op het volgende neer.

    Bij het uitbrengen van offertes of het toezenden van orderbevestigingen moet je in de begeleidende brief uitdrukkelijk opnemen dat je algemene voorwaarden hanteert. Daarnaast moet je een kopie daarvan meesturen (voldoende is dat de algemene voorwaarden op de achterzijde van het briefpapier zijn vermeld). Voor zover je offertes of opdrachtbevestigingen per fax of e-mail verzendt, zal je (ook) een exemplaar van de algemene voorwaarden moeten meesturen. De wat ouderwets klinkende eis om de algemene voorwaarden ‘ter hand te stellen’ brengt namelijk mee dat je contractspartner moet beschikken over een exemplaar van jouw algemene voorwaarden dat hij op een later moment (zonder tussenkomst van het internet) kan nalezen.

    Hoe zorg ik dat de Algemene Voorwaarden van de ander niet van toepassing zijn?

    Zoals ik hiervoor al constateerde, gebruikt vrijwel elke aannemer of opdrachtgever algemene voorwaarden. De kans is dan ook behoorlijk groot dat de partij waarmee je een overeenkomst wilt aangaan eveneens haar algemene voorwaarden op de overeenkomst van toepassing verklaart, of probeert te verklaren. Stel: je contractspartij verwijst in haar brieven, bestellingen of aanbiedingen naar haar algemene voorwaarden, maar je wilt liever jouw eigen algemene voorwaarden van toepassing verklaren. Wat dan?

    In dat geval moet je de toepasselijkheid van die algemene voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wijzen. Dit klinkt wellicht moeilijker dan het lijkt. In jouw reactie moet je verwijzen naar de brief of het e-mailbericht dat is gestuurd. Vervolgens kun je aangeven dat die voorwaarden uitdrukkelijk van de hand worden gewezen en dat op alle overeenkomst die door je worden gesloten uitsluitend jouw algemene voorwaarden van toepassing zijn. Je kunt van die algemene voorwaarden vervolgens ook direct een kopie bijvoegen. Zo kun je voorkomen dat je ongewild contracteert op basis van de algemene voorwaarden van de andere partij.

    Overigens wijst de rechtspraak uit dat een enkele standaardvermelding van het bovenstaande (‘uitdrukkelijke afwijzing van de algemene voorwaarden van de ander’) op jouw briefpapier of in je eigen algemene voorwaarden onvoldoende is.

    Conclusie

    De praktijk van alledag wijst uit dat zowel opdrachtgevers als aannemers vaak goede algemene voorwaarden hebben opgesteld (of laten opstellen). Het is echter belangrijk om deze ook op de juiste wijze te hanteren. Om die reden hebben wij je hiervoor enkele handvatten gegeven om je algemene voorwaarden ook daadwerkelijk op de rechtsverhouding met jouw opdrachtgever of opdrachtnemer van toepassing te kunnen verklaren. Dit voorkomt dat je algemene voorwaarden slechts verworden tot een papieren tijger en het doel waarvoor je ze hebt laten opstellen missen.