blog

    Afroming fosfaatrechten in het verschiet

    Peter Goumans
    Peter GoumansPublicatiedatum: 8 december 2015
    Afroming fosfaatrechten in het verschiet

    Na het vervallen van het melkquoteringssysteem op 1 april 2015 concludeerde toenmalig staatssecretaris Dijksma dat productiebegrenzing via de Meststoffenwet nodig is om de fosfaatproductie door melkvee te verminderen. In groeiregulering was al voorzien door de Wet verantwoorde groei melkveehouderij en het stelsel van grondgebonden groei. Uitgangspunt in deze stelsels is dat groei alleen dan kan plaatsvinden als die past binnen de milieurandvoorwaarden uit de Europese Nitraatrichtlijn. De fosfaatproductie mag daarom niet groeien boven 172,9 miljoen kilogram. Overschrijding van dat plafond leidt tot verlies van de door de Europese Commissie toegestane derogatie. Als dat gebeurt, zal de veehouderij-sector extra kosten moeten maken voor de verantwoorde afvoer van het mestoverschot. Daarnaast moeten extra kosten worden gemaakt om het verlies aan bemesting met dierlijke mest te compenseren met kunstmest. De regering zet daarom in op het behoud van derogatie. De melkveehouderij-sector heeft zichzelf een fosfaatplafond opgelegd van 84,9 miljoen kilogram. In 2014 werd dat plafond al overschreden. En ook voor 2015 is dat de verwachting. Een stelsel van fosfaatrechten moet uitkomst bieden.

    Groei aan banden

    In een brief van 2 juli 2015 aan de Tweede Kamer kondigde staatssecretaris Dijksma de invoering van fosfaatrechten aan. Het huidige wettelijk instrumentarium is niet toereikend om doelgericht te sturen op fosfaatproductie. Daarom zijn nieuwe wettelijke maatregelen nodig om te borgen dat het fosfaatproductieplafond niet wordt overschreden. Fosfaatrechten zullen worden toegekend op basis van de fosfaatproductie in 2014. Wijzigingen tot 2 juli 2015 kunnen tot bijstelling leiden. Voor uitbreidingen na 2 juli 2015 behoeft niet meer op toekenning van fosfaatrechten te worden gerekend. De staatssecretaris kondigt in haar brief zelfs aan dat het wettelijk stelsel het mogelijk zal maken om fosfaatrechten af te romen als blijkt dat het sectorale plafond wordt overschreden.

    Inleveren groei na 2 juli 2015 en afromen fosfaatrechten

    Na zijn aantreden heeft staatssecretaris Van Dam laten weten onverkort achter de keuze voor fosfaatrechten te staan. Aan uitwerking van dit stelsel wordt op dit moment hard gewerkt. Invoering daarvan op 1 januari 2016 is echter niet meer haalbaar. Maar wel te verwachten valt dat bij de invoering van het stelsel meteen afroming van fosfaatrechten noodzakelijk is. Daarover was de staatssecretaris duidelijk tijdens de begrotingsbehandeling van zijn departement in de Tweede Kamer. Volgens Van Dam zijn er serieuze aanwijzingen dat het sectorale fosfaatplafond is overschreden. Na 2 juli 2015 gerealiseerde groei zal ongedaan moeten worden gemaakt. De inschatting van Van Dam is dat het ongedaan maken van de gerealiseerde groei niet toereikend is om weer onder het fosfaatplafond te komen. En daarmee wordt afroming onontkoombaar. In welke omvang en vorm afroming zal plaatsvinden is nog ongewis. Dit is net als het stelsel van fosfaatrechten nog onderwerp van overleg. Van Dam sluit niet uit dat de uitkomst daarvan nog enige tijd op zich laat wachten. Maar de toon is gezet. En daarbij blijft het niet. Van Dam toont zich ook voorstander van weidegang. Op dat punt valt dus ook nog het een en ander te verwachten.