blog

    Gemeentelijk kapverbod voor bomen in het buitengebied? Het vervolg

    Paul HerderPublicatiedatum: 9 december 2016Laatste update: 2 augustus 2019
    Gemeentelijk kapverbod voor bomen in het buitengebied? Het vervolg

    In mijn blog van 16 oktober 2015 schreef ik over het (voorlopige) lot van de “heilige” zomereik in de gemeente Goirle. De voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gaf als voorlopig oordeel dat de zomereik (voorlopig) mocht blijven staan. Voor het definitieve oordeel diende nader onderzoek te worden verricht in de bodemzaak. Omwonenden probeerden in de tussentijd de zomereik te redden en hebben op Facebook een actie opgezet om handtekeningen in te zamelen om de “heilige eik” te behouden. Hoe loopt deze zaak af?

    De zaak

    Hoe zat het ook alweer? Voor de kap van de zomereik had het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Goirle een omgevingsvergunning verleend. De gemeenteraad had in de gemeentelijke APV een verbod opgenomen om (onder meer) de zomereik zonder omgevingsvergunning te vellen. Daarmee beperkt de gemeenteraad het kappen van bomen in het buitengebied. De vraag is of dat zo maar kan. Immers ook de Boswet regelt de bescherming van bomen in het buitengebied. Indien de zomereik onder de bescherming van de Boswet valt mag de gemeenteraad niet zomaar regels stellen ter bescherming van dezelfde bomen. In de Boswet is precies opgenomen in welke gevallen de wet van toepassing is en de gemeenteraad dus niet bevoegd is om regels te stellen. De Boswet bevat regels voor bomen in het buitengebied. Op grond van de Boswet is de gemeenteraad daarom in beginsel niet bevoegd regels te stellen voor bossen en houtopstanden buiten de bebouwde kom. De gemeenteraad is wél bevoegd om regels te stellen voor bomen of houtopstanden in het buitengebied als die bomen of houtopstanden in erven of tuinen staan of een totale oppervlakte beslaan van minder dan 10 are of in rijen van niet meer dan 20 bomen. De Boswet bevat namelijk geen regels voor dergelijke bomen en houtopstanden. In de zaak van de “heilige eik” stond ter discussie of de zomereik in een bomenrij van meer dan 20 bomen stond. Zou dat het geval zijn dan is de Boswet van toepassing en geldt een zogenaamde herplantplicht. Staat de zomereik niet in een bomenrij van meer dan 20 bomen, dan is de APV van toepassing en is een omgevingsvergunning vereist voor de kap. En die vergunning hadden burgemeester en wethouders verleend.

    Raad van State

    De voorzieningenrechter oordeelde eerder dat de gemeenteraad niet bevoegd was om regels te maken voor de bescherming van de zomereik. De zomereik stond volgens het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter in het buitengebied én in een bomenrij van méér dan 20 bomen. Daarom is de gemeenteraad volgens de voorzieningenrechter niet bevoegd om die specifieke boom te beschermen. In de bodemzaak moet de Raad van State dit vraagpunt definitief beslechten en dus beoordelen of de zomereik in een bomenrij van méér dan 20 bomen staat. En dan volgt een geheel andere conclusie dan die van de voorzieningenrechter. De Raad van State stelt namelijk vast dat de afstand tussen de zomereik en de bomen in de buurt gemiddeld genomen ongeveer drie keer zo groot is als de onderlinge afstand tussen de andere bomen die langs de bewuste weg staan. Verder blijkt dat de zomereik, die zich qua omvang en leeftijd duidelijk onderscheidt van de jongere en dunnere bomen in de rij, niet precies in één denkbeeldige lijn staat met de andere bomen langs de weg. De zomereik staat direct aan de weg terwijl de andere bomen op circa 1,5 meter afstand van de weg staan. Dit moet volgens de Raad van State tot de conclusie leiden dat de zomereik geen onderdeel uitmaakt van een bomenrij van méér dan 20 bomen. De gemeenteraad is derhalve bevoegd om die specifieke boom te beschermen. Het gemeentelijke APV-regime is dus van toepassing. Maar dat betekent ook dat beoordeeld moet worden of burgemeester en wethouders met een omgevingsvergunning kap van de zomereik konden toestaan.  De tegen de vergunning aangevoerde beroepsgronden kunnen deze niet onderuit halen. De Raad van State laat de omgevingsvergunning dan ook in stand.

    Bomenkap

    Met de uitspraak van de Raad van State is na een procedure van ruim twee jaar het lot van de zomereik beslecht: de zomereik kan worden geveld. Het Brabants Dagblad meldt dat de ‘Heilige eik’ inmiddels is gekapt (“Goirlese ‘heilige eik’ aan Turnhoutsebaan na lange strijd gekapt“, inclusief video van de velling). Mocht je meer willen weten over dit onderwerp, lees dan ook mijn blog ‘Kap populierenbos: terugvordering ruim € 150.000,00 subsidie‘.