blog

    Raad van State staat omschakelverbod pelsdierhouderij in bestemmingsplan toe

    Peter Goumans
    Peter GoumansPublicatiedatum: 4 september 2015
    Raad van State staat omschakelverbod pelsdierhouderij in bestemmingsplan toe

    Al jarenlang staan de schijnwerpers gericht op de pelsdierhouderij. Deze bedrijfstak is volop onderwerp van maatschappelijk debat. De uitkomst van dit debat heeft de wetgever gebracht tot een rigoureuze maatregel: de pelsdierhouderij moet op termijn volledig uit Nederland verdwijnen. Daartoe is in 2013 de Wet verbod pelsdierhouderij afgekondigd. De rechtbank Den Haag heeft die wet bij vonnissen van 21 mei en 18 juni 2014 buiten werking gesteld. Tegen deze vonnissen heeft de Staat hoger beroep ingesteld. Het wachten is op het oordeel van het Gerechtshof Den Haag.

    Onzekere situatie voor alle pelsdierhouderijen

    Hoewel de wet geen werking heeft, is er toch sprake van een rechtsonzekere situatie. De wet hangt immers als een zwaard van Damocles boven de pelsdierhouderijen. In deze onzekere situatie staan ondernemers voor lastige vragen. Kan de bedrijfsvoering inderdaad ongewijzigd worden voortgezet, zijn uitbreidingen toegestaan en kunnen er nog bedrijven worden overgenomen? En wat als de wet weer werking krijgt? Deze onzekerheid kruipt diep in de haarvaten. Staatssecretaris Dijksma maakt het er niet beter op door uit te dragen dat elk ondernemersinitiatief voor eigen risico wordt uitgevoerd.

    Beperking pelsdierhouderijen in een bestemmingsplan

    Het debat over beëindiging van de pelsdierhouderij waaiert ook uit naar de ruimtelijke ordening. In een herziening van het bestemmingsplan Buitengebied nam de raad van Deurne op dat omschakeling van een intensieve veehouderij naar een pelsdierhouderij niet is toegestaan. Dat verbod werd bij de Raad van State aangevochten door de Nederlandse Federatie van Edelpelsdierenhouders (NFE). De NFE verwees in dat beroep vanzelfsprekend naar de buitenwerkingstelling van de Wet verbod pelsdierhouderijen. Een regeling in een bestemmingsplan moet gebaseerd zijn op ruimtelijk relevante argumenten. De raad van Deurne betoogde dat het doel van de regeling was om toekomstige leegstand te voorkomen, verslechtering van het woon- en leefklimaat te beperken en intensieve veehouderijlocaties te behouden voor duurzame agrarische ontwikkelingen.

    De Raad van State laat (bij uitspraak van 26 augustus 2015) de planregeling in stand. Daartoe wordt overwogen dat de raad het omschakelverbod toereikend heeft onderbouwd en het vonnis van de rechtbank Den Haag hieraan niet af doet. De Raad van State bespreekt dit vonnis uitgebreid en overweegt dat de rechtbank tot uitgangspunt heeft genomen dat de Wet verbod pelsdierhouderijen op zichzelf een legitiem doel heeft. Enkel vanwege het ontbreken van een adequate financiële vergoeding voor het financieel nadeel dat pelsdierhouders wordt toegebracht (ontbreken van fair balance) kan de wet de toets der kritiek niet doorstaan. De raad mocht daarom ruimtelijke gevolgen verbinden aan de Wet verbod pelsdierhouderijen. Het omschakelverbod blijft in stand. Ook voor bestaande pelsdierhouderijen heeft de planregeling consequenties. Toekomstige uitbreidingen van pelsdierhouderijen (die positief zijn bestemd) mogen op grond van de door de raad gegeven onderbouwing van de Raad van State worden beperkt.

    Gevolgen voor de praktijk: nog meer tegenwind

    Alhoewel de Wet verbod pelsdierhouderijen buiten werking is, kan een vertaling van dat verbod in bestemmingsplannen op gemeentelijk vlak grenzen stellen aan nieuwvestiging en uitbreiding van pelsdierhouderijen. De tegenwind voor pelsdierhouderijen wordt dus nog steviger.