blog

    Vergoeding voor schade door veldmuizenplaag?

    Paul HerderPublicatiedatum: 17 december 2015
    Vergoeding voor schade door veldmuizenplaag?

    In het noorden van het land heeft in 2014 een grote hoeveelheid veldmuizen veel schade veroorzaakt. De Flora- en faunawet geeft de mogelijkheid een tegemoetkoming te vragen in schade die wordt veroorzaakt door een inheemse diersoort. Wil zo’n verzoek voor toewijzing in aanmerking komen dan moet aan diverse vereisten worden voldaan. Als daaraan voldaan is, heeft het Faunafonds tot taak een tegemoetkoming in de geleden schade toe te kennen. Komt schade door een veldmuizenplaag voor vergoeding in aanmerking? Die vraag werd dit voorjaar aan de Raad van State voorgelegd en vorige week beantwoord (uitspraak van 9 december 2015 met zaaknummer: 201504239/1).

    Flora- en faunawet

    Schade kan worden aangericht door inheemse dieren en exoten. Als schade wordt veroorzaakt door een inheems dier, bestaat op grond van de Flora- en faunawet de mogelijkheid om een tegemoetkoming aan te vragen. Zo’n aanvraag moet worden ingediend bij het Faunafonds. De Flora- en faunawet geeft overigens geen basis voor een volledige schadevergoeding. Artikel 84 van de Flora- en faunawet rept slechts over een tegemoetkoming in de schade.

    Veldmuizenplaag

    Aan de hand van de aanvraag beoordeelt het Faunafonds of sprake is van schade die voor een tegemoetkoming in aanmerking komt. Bij deze beoordeling dient het Faunafonds verschillende aspecten te betrekken. Indien de aanvrager geen schadebeperkende maatregelen heeft getroffen, weegt dat zwaar. In dit licht is de uitspraak van de Raad van State van 9 december 2015 interessant. Een landbouwer leidt enorme schade door de veldmuizenplaag van 2014. Het Faunafonds wijst elke tegemoetkoming af. Het Faunafonds voert namelijk als beleid dat geen tegemoetkoming in de schade wordt verstrekt als de schade is veroorzaakt door een diersoort die mag worden bestreden. Op grond van het ‘Besluit vrijstelling beschermde dier- en plantensoorten’ is de veldmuis vrijgesteld van bescherming. Bestrijding van de veldmuis is dus toegestaan. Dat kan met alle toegestane middelen. Ondanks de omvang van de schade maakt het Faunafonds geen uitzondering op haar beleid.

    Bestrijding veldmuis

    In bezwaar voerde de landbouwer aan dat het gebruik van rodenticiden van 1 juli 2014 verboden was. In reactie daarop wees het Faunafonds op andere mogelijkheden om schade te voorkomen of te beperken. Volgens het Faunafonds kan worden gedacht aan vallen, klemmen, het aanbrengen van nestkasten voor roofvogels en uilen die foerageren op de veldmuizen, het onder water zetten van de percelen en regelmatige bodemwerking. Deze maatregelen moeten volgens het Faunafonds meteen worden toegepast zodra de eerste tekenen van de schade worden geconstateerd. Zo kan verdere uitbreiding van de schade en de veldmuizenplaag worden beperkt. De landbouwer betoogt verder dat de veldmuizenplaag van 2014 van een ongekende omvang was. Die schade kon volgens de landbouwer niet worden voorkomen met de door het Faunafonds genoemde maatregelen. Volgens de landbouwer levert dit een bijzondere omstandigheid op die afwijking van het beleid rechtvaardigt.  De Raad van State ziet dat anders. De Raad van State neemt tot uitgangspunt dat het niet bijzonder is dat veldmuizen grote schade aan grasland toebrengen. Dat is eerder gebeurd. De Raad van State voegt daaraan toe dat onderzoek naar schadevoorkomende of -beperkende maatregelen tot de eigen verantwoordelijkheid van de landbouwer behoort. Zelfs indien een grondgebruiker al het mogelijke doet en desondanks schade lijdt, levert dat geen bijzondere omstandigheid op. Daarbij komt dat de landbouwer in het geheel geen maatregelen had getroffen. De Raad van State trekt dan ook de conclusie dat de weigering van het Faunafonds een tegemoetkoming toe te kennen rechtens juist is.

    Kortom:

    Indien schade wordt ondervonden door veldmuizenplaag is het de eigen verantwoordelijkheid van een landbouwer om meteen passende maatregelen te treffen. Zelfs als al het mogelijk is gedaan om de schade te beperken maar er toch nog schade optreedt, wordt deze in beginsel niet vergoed. Het beleid van het Faunafonds om geen tegemoetkoming toe te kennen als bestrijding van de inheemse diersoort is toegestaan houdt stand bij de Raad van State. Een uitzondering hierop is welhaast ondenkbaar. In ieder geval is een veldmuizenplaag niet voldoende.