blog

    Weersextremen in de agrarische sector: ben je goed verzekerd?

    Rico Ligtvoet
    Rico Ligtvoet Publicatiedatum: 14 december 2021
    Afbeelding voor Weersextremen in de agrarische sector: ben je goed verzekerd?

    Klimaatverandering zorgt ervoor dat weersextremen steeds extremer worden en vaker voorkomen. Een recent voorbeeld daarvan is het hoogwater in Limburg, met overstromingen en enorme schade tot gevolg.

    Een ander voorbeeld is de zware onweersbui van juni 2016 die over Brabant en Limburg trok. Hagelstenen zo groot als golfballen en zware windstoten zorgden voor een ravage. Met grote schade tot gevolg. Over die schade worden tot op de dag van vandaag juridische procedures gevoerd.

    Particulieren verzekerd, boeren (onbewust) veelal niet

    Al snel na de storm bleek dat particulieren verzekerd waren. De schade aan hun eigendommen werd vergoed. Dat was anders voor veel boeren. De reden daarvoor was dat enkele agrarisch verzekeraars schade als gevolg van hagel uit de brand-/stormverzekering hadden gehaald. Boeren die zich tegen hagelschade wilden verzekeren, moesten daarvoor een aanvullende dekking afsluiten. Dat gebeurde vaak niet (al dan niet onbewust), waardoor boeren na de storm met enorme schade bleven zitten. Veel boeren zijn toen een juridische procedure gestart tegen hun verzekeraar. Helaas zonder veel succes. De verzekeraar werd veelal in het gelijk gesteld door de rechter.

    Procedures tegen de assurantietussenpersoon

    Vervolgens richtten veel boeren de pijlen op hun assurantietussenpersoon. Een assurantietussenpersoon bemiddelt bij het sluiten van verzekeringsovereenkomsten en zorgt voor schadeafhandeling. Daarnaast is de tussenpersoon verplicht om de verzekerde te informeren en adviseren over de verzekeringsdekking. Die plicht wordt een zorgplicht genoemd.

    Boeren verweten hun tussenpersoon dat zij niet aan de zorgplicht hadden voldaan. De tussenpersonen zouden onvoldoende hebben geïnformeerd over de toegenomen risico’s van hagelschade als gevolg van klimaatverandering. Ook zouden zij onvoldoende hebben geadviseerd over de aanvullende hagelschadedekking, waardoor boeren (te) grote financiële risico’s liepen. De vraag of tussenpersonen in deze gevallen aan hun zorgplicht hebben voldaan, is onlangs beantwoord in twee arresten van het Hof Arnhem-Leeuwarden.

    Verwijten aan de tussenpersoon

    In beide zaken verwijten de boeren hun tussenpersoon dat er onvoldoende is geadviseerd over de toegenomen risico’s van hagelschade door steeds fellere hagelbuien. Die risico’s op hagelschade zijn wel aan bod gekomen tijdens adviesgesprekken die jaren geleden plaatsvonden, maar toen waren de risico’s nog niet zo groot. Daarna is er nooit meer over gesproken.

    De tussenpersoon wist volgens de boeren dat de risico’s op hagelschade waren toegenomen. Men had moeten adviseren om hagelschade te verzekeren. Dat advies is echter niet gegeven, waardoor zij nu met (vaak enorme) schade blijven zitten.

    Verweer van de tussenpersoon

    In beide zaken heeft de tussenpersoon door de jaren heen geadviseerd over de verzekeringen van de boeren. Van die adviesgesprekken zijn gespreksverslagen gemaakt. De verslagen zijn volgens de tussenpersoon naar de boeren gestuurd, maar niet ondertekend door de boeren. De boeren ontkennen dat zij de gespreksverslagen hebben ontvangen. Zij zeggen dat door de jaren heen onvoldoende is geadviseerd over de risico’s van hagelschade. Toch wordt er in beide zaken door het hof doorslaggevende betekenis gegeven aan de gespreksverslagen.

    Tussenpersoon heeft voldoende gewaarschuwd

    In de verslagen staat dat partijen het hebben gehad over de risico’s van hagelschade. Er staat ook dat de boeren de risico’s van hagelschade voor eigen rekening nemen. En dat zij er bewust voor kiezen om de aanvullende hageldekking niet af te sluiten. Het feit dat de boeren ontkennen dat zij de gespreksverslagen hebben gehad, doet daar niet aan af volgens het hof. Hetzelfde geldt voor het feit dat de gespreksverslagen niet zijn ondertekend. Het hof oordeelt dat de tussenpersoon voldoende heeft gewaarschuwd voor de gevaren van het ontbreken van verzekeringsdekking voor hagelschade.

    Hagelschade is een verschijnsel waar je rekening mee moet houden

    Verder oordeelt het hof dat algemeen bekend is dat hagel schade kan aanrichten aan gebouwen. Het hof oordeelt ook dat de zware hagelbui van juni 2016 niet de eerste was. Gelet daarop is volgens het hof algemeen bekend dat zware hagelbuien grote schade kunnen veroorzaken. Dat moest voor de boeren bekend zijn. Daar moesten zij volgens het hof zelf rekening mee houden. Het feit dat er door de tussenpersoon niet expliciet over is geadviseerd, levert daarom geen schending van de zorgplicht op. Het hof oordeelt ten slotte dat dergelijke zware hagelbuien (nog) niet zo vaak voorkomen, waardoor de tussenpersoon er (nog) niet op bedacht hoeft te zijn. En er dus niet over hoeft te adviseren.

    Conclusie: schat de risico’s in voor je bedrijf en verzeker indien nodig

    Uit de arresten van hof volgt dat je als agrarisch ondernemer steeds ook zelf bedacht moet zijn op risico’s voor je bedrijf. Je kunt niet blindvaren op je adviseur. Je moet jezelf steeds afvragen welke risico’s er zijn voor je bedrijf en welke risico’s in de toekomst kunnen ontstaan. Vervolgens moet je jezelf afvragen of je die risico’s zelf kunt en wilt dragen, of dat het zinvol is om je te verzekeren. Dat zal veelal het geval zijn bij reële risico’s met mogelijk grote financiële gevolgen.

    Dat die risico’s door de jaren heen kunnen veranderen, blijkt maar weer eens uit deze arresten. Daarbij gaat het niet alleen om veranderingen van de verzekeringsvoorwaarden, maar ook om veranderingen in de omgeving, zoals klimaatverandering. Daar moet je als agrarisch ondernemer dus scherp op zijn.

    Verder is van belang om stil te staan bij de verslaglegging van de adviesgesprekken die je hebt met je tussenpersoon. Vraag gespreksverslagen op van de gesprekken. Vraag jezelf af of het gesprek correct in het verslag is weergegeven. Staan er bijvoorbeeld zaken in die niet zijn besproken, zoals de verzekeringsdekking voor een bepaald risico? Reageer dan op het verslag en zorg ervoor dat het gesprek juist wordt weergegeven in het verslag. Het voorkomt dat je achteraf voor onaangename verrassingen komt te staan.

    Vragen?

    Heb je vragen over de zorgplicht van adviseurs? Neem dan contact op met Rico Ligtvoet via het e-mailadres r.ligtvoet@hekkelman.nl of via het telefoonnummer 024-382 83 35.

    Mag ik je op de hoogte houden?

    Schrijf je in voor onze blog updates

    Afbeelding voor Chantal van Mil