blog

    Afkoop/omzetting Pensioen in Eigen Beheer? Doe het via de vaststellingsovereenkomst (VII)

    Helmy Schellens
    Helmy SchellensPublicatiedatum: 1 mei 2017
    Afkoop/omzetting Pensioen in Eigen Beheer? Doe het via de vaststellingsovereenkomst (VII)

    De drie ontbijtworkshops die mijn collega notaris Henk Oosterdijk en ik de tweede helft april 2017 hebben gegeven over de rol van de (ex) partner bij afkoop/omzetting Pensioen in Eigen Beheer waren een groot succes. De grootste eye opener voor de aanwezige fiscaal adviseurs was ons advies om de afspraken tussen de B.V, de DGA en de partner vast te leggen in een vaststellingsovereenkomst (VSO) en niet te volstaan met een summiere overeenkomst die gebaseerd is op een standaardmodel dat via internet te koop is. Wat is de VSO voor overeenkomst en waarom is die beter dan andere overeenkomsten?

    Wat is een vaststellingsovereenkomst (VSO)

    Een vaststellingsovereenkomst wordt gemaakt ter beëindiging van geschillen of onduidelijkheden over de juridische positie of aanspraken van contractspartijen of ter voorkoming van juridische geschillen. Onzekerheid over waar men recht op heeft en de wens om daaraan een einde te maken is de kern van een VSO.
    De wet regelt de VSO in artikel 7:900 BW e.v. 

    Waarom is een vaststellingsovereenkomst beter dan andere overeenkomsten?

    Een goed opgestelde VSO heeft tot gevolg dat een contractspartij deze VSO veel minder gemakkelijk kan aantasten op grond van dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden. Tenslotte accepteren de contractspartijen door het aangaan van een VSO dat het niet zeker is waar een ieder recht op heeft. De VSO biedt derhalve meer bescherming dan een gewone overeenkomst.

    Eisen aan de vaststellingsovereenkomst

    Een belangrijk onderdeel van de VSO is de considerans (de overwegingen aan het begin van een overeenkomst). Daarin moet staan beschreven wat de onduidelijkheden/ geschilpunten zijn, wie welk standpunt inneemt, en waarom deze VSO wordt aangegaan. Als de considerans niet aan die voorwaarden voldoet, is het geen VSO, ook al staat die naam wel boven de overeenkomst.

    Afpraken tussen DGA, B.V en partner? Maak een vaststellingsovereenkomst!

    Veel model overeenkomsten die aangeboden worden om de afspraken tussen de DGA en partner over (voorwaardelijke) compensatie bij afkoop of omzetting PEB vast te leggen, zijn geen VSO en naar mijn mening te summier geformuleerd. Deze modellen bieden geen enkele bescherming. Dit in tegenstelling tot de VSO, die bij uitstek geschikt is omdat onzeker is of compensatie in de toekomst gaat spelen en ook de omvang onduidelijk is. Aan de voorwaarden voor een VSO is dus voldaan. 

    Uit de reacties tijdens de ontbijtworkshops kwam naar voren dat de voorwaardelijke en dus uitgestelde compensatie de voorkeur heeft bij veel DGA’s. Dat ligt ook wel voor de hand omdat eventuele compensatie pas speelt in geval van echtscheiding of vooroverlijden van de DGA.
    Een summiere overeenkomst lijkt daarom nu aantrekkelijk maar het verschuift de problemen naar de toekomst als de DGA gaat scheiden. Nu het scheidingspercentage rond de 33% is, loopt een groot deel van de DGA’ s en partners dus een potentieel risico op conflicten. Bij echtscheiding is de gunfactor tussen scheidende echtelieden immers niet zo groot meer en kan discussie ontstaan over de omvang van de compensatie en de elementen/uitgangspunten die daarbij een rol zouden moeten spelen. Denk aan tijdsverloop sinds de afkoop/omzetting, de leeftijd, de financiële situatie van de B.V. en de DGA etc. 

    Een VSO met duidelijk omschreven uitgangspunten voor het geval nu wordt gecompenseerd of wordt uitgesteld en met aangehechte berekeningen waaruit blijkt wat de situatie bij afkoop/omzetting was, voorkomt discussie en ellende bij echtscheiding. Een goede VSO is echter maatwerk en gebaseerd op de persoonlijke situatie van de DGA, de partner en de B.V.. Die laatste moet ook contractspartij zijn. In de meeste modellen wordt de B.V ten onrechte niet genoemd. De B.V. is toch de pensioenuitvoerder van de DGA en partner.

    De interdisciplinaire samenwerking is een must

    Net als vele andere bloggers over dit onderwerp pleit ik (bij herhaling) voor samenwerking tussen fiscalisten en juristen als het om afkoop/omzetting PEB gaat. Fiscalisten berekenen of afkoop/omzetting fiscaal interessant is, juristen leggen de afspraken tussen de B.V., de DGA en de partner deugdelijk vast in een VSO. Dat moet naar mijn mening de boodschap zijn van fiscalisten aan de DGA en de partner.