blog

    Afschaffing VAR-verklaring definitief: alleen nog échte zzp’ers?

    Afschaffing VAR-verklaring definitief: alleen nog échte zzp’ers?

    De Verklaring Arbeidsrelaties (VAR) maakt per 1 mei 2016 ruimte voor een nieuw systeem. De Eerste Kamer heeft op 2 februari 2016 namelijk ingestemd met de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Voortaan kun je als opdrachtgever en opdrachtnemer gebruik maken van speciale modelcontracten om jouw arbeidsrelatie vorm te geven en vooraf duidelijkheid te verkrijgen. De nieuwe wet moet schijnzelfstandigheid voorkomen. Ik vraag me af of dat doel wordt bereikt.

    Modelcontracten

    Op de site van de Belastingdienst zijn nu al verschillende modellen te downloaden. Daarmee kunnen partijen zekerheid krijgen over de voorgenomen arbeidsrelatie.  Er zijn algemene modellen, contracten voor branches en beroepsgroepen en individuele overeenkomsten voor bijvoorbeeld muziekonderwijzers of tennisleraren. Zit er geen contract bij dat op jouw situatie van toepassing is, dan kun je de eigen overeenkomst aan de Belastingdienst voorleggen. Het gebruik van modelovereenkomsten is overigens (nog) niet verplicht. Je kunt altijd kiezen tussen een overeenkomst die door de Belastingdienst is opgesteld of beoordeeld en een eigen overeenkomst die niet is voorgelegd. Je bent namelijk niet verplicht jouw overeenkomst aan de Belastingdienst voor te leggen.

    Wat betekent dit?

    Wordt er gewerkt volgens een overeenkomst die door de Belastingdienst is opgesteld of beoordeeld, dan heb je als opdrachtgever vooraf zekerheid dat je geen loonheffingen hoeft in te houden en te betalen. De opdrachtnemer is dan niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen (WW, ZW en WIA). Hij krijgt dus geen uitkering als hij werkloos, ziek of arbeidsongeschikt wordt.

    Overgangsperiode

    Er geldt een overgangsperiode van één jaar, waarbij je als opdrachtgever- en nemer de tijd krijgt om aan het nieuwe systeem te wennen. In die periode wordt terughoudend gehandhaafd en slechts bij ‘schrijnende gevallen’ ingegrepen.

    Feitelijke uitvoering

    Of er daadwerkelijk een groot verschil is tussen het oude en het nieuwe systeem, valt nog te bezien. Ook bij de nieuwe modelcontracten gaat het er uiteindelijk om hoe opdrachtgever en de zzp’er feitelijk invulling geven aan hun samenwerking. Als dit teveel lijkt op een werkgevers- werknemersrelatie, loop je alsnog fiscale en arbeidsrechtelijke risico’s. Belangrijk is dus dat je de afspraken – zoals vastgelegd in het goedgekeurde contract – ook daadwerkelijk nakomt. Lees meer hierover in mijn blog ZZP’er of werknemer

    Schijnoplossing voor schijnzelfstandigheid

    Het doel van de nieuwe wet is om schijnzelfstandigheid terug te dringen en de handhaving te vergemakkelijken. Of deze modelovereenkomsten de gewenste oplossing zullen bieden, waag ik te betwijfelen. Ten eerste willen opdrachtgevers en zzp’ers de vrijheid hebben om individuele afspraken te maken die passen bij hun situatie. Zodra zij echter afwijken van de modelovereenkomsten, geldt de garantie al niet meer. De voorgestelde oplossing is dat zij de mogelijkheid hebben om hun individuele contract vooraf aan de fiscus voor te leggen. Ik vrees echter dat het praktisch ondoenlijk is voor de Belastingdienst indien echt ieder contract aan hen ter controle wordt voorgelegd. Ten slotte blijft het handhavingsprobleem bestaan. De Belastingdienst zal immers moeten controleren of de goedgekeurde modelovereenkomst ook feitelijk wordt nageleefd. Of de schijnzelfstandige met de Wet DBA zal verdwijnen en of alleen de échte zzp’er overblijft, zal de toekomst moeten uitwijzen, maar ik waag het te betwijfelen