blog

    Baanbrekende ontwikkelingen: de zelfrijdende auto (I)

    Tom van der Ven
    Tom van der VenPublicatiedatum: 2 maart 2017
    Baanbrekende ontwikkelingen: de zelfrijdende auto (I)

    Als onderdeel van de laatste generatie die nog deels is opgegroeid zonder computers, weet ik als geen ander hoe snel de ontwikkelingen gaan. Bepaalde ontwikkelingen zijn klein, maar andere hebben gevolgen voor iedereen. Als jurist ben ik voornamelijk geïnteresseerd in ontwikkelingen die grote gevolgen hebben voor het recht. Een van deze belangrijke ontwikkelingen die mijn bijzondere aandacht heeft, is de zelfrijdende auto.

    Niet langer toekomstmuziek, maar realiteit!

    De zelfrijdende auto was een aantal jaar geleden nog enkel toekomstmuziek. Tegenwoordig kunnen we geen nieuwssite meer openen zonder een kop te zien als Zelfrijdende auto Google 30 keer zoveel op de weg als concurrentie. Dat de zelfrijdende auto op grote schaal beschikbaar zal worden, ook voor consumenten, daar bestaat wat mij betreft geen twijfel meer over. De komst van de zelfrijdende auto roept vele vragen op, waaronder enkele interessante juridische kwesties. In een reeks blogs zal ik deze juridische kwesties kort bespreken. Dit blog vormt de inleiding van deze reeks.

    Wat is een zelfrijdende auto?

    Als eerste is het verstandig om kort te bespreken wat nu precies mijn definitie van een zelfrijdende auto is. In de media worden auto’s namelijk naar mijn mening te snel gebombardeerd tot “zelfrijdende auto”. Er zijn echter grofweg vijf categorieën auto’s:

    1. Ouderwetse auto’s waarin geen ondersteunende systemen voor de bestuurder zitten;
    2. Auto’s waarin systemen zitten die één primaire taak van de bestuurder tijdelijk overnemen, maar welke systemen onderling niet kunnen samenwerken. Denk bijvoorbeeld aan cruise control, het systeem dat enkel zorgt dat auto’s op een constante snelheid blijft rijden;
    3. Auto’s waarin systemen zitten die meer dan een primaire taak van de bestuurder tijdelijk overnemen. Een goed voorbeeld is het systeem dat auto’s laat afremmen bij een dreigende botsing en eveneens zelfstandig een uitwijkmanoeuvre kan maken;
    4. Auto’s die onder bepaalde omstandigheden zelfstandig kunnen rijden, maar waarbij de bestuurder actief moet blijven opletten omdat van hem verwacht wordt dat hij de controle ieder moment moet kunnen overnemen. Denk hierbij aan de Tesla Model S die recent met een dergelijk systeem (de “Autopilot”) in het nieuws is gekomen.
    5. Auto’s die volledig zelfstandig kunnen rijden. Deze auto’s worden geprogrammeerd om naar een bestemming te rijden en leggen vervolgens de hele reis zonder menselijk ingrijpen af. 

    Enkel de auto’s die in de laatste categorie vallen, zijn wat mij betreft daadwerkelijk zelfrijdende auto’s. Voor auto’s die in de overige categorieën vallen, is nog een (grote) rol voor de bestuurder weggelegd en zijn de juridische kwesties minder interessant. 

    Voor- en nadelen 

    Maar waarom wordt er nu zoveel geld geïnvesteerd in de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s? Dit komt door de vele voordelen. Ten eerste zullen zelfrijdende auto’s minder ongelukken veroorzaken en verkeersovertredingen maken. Daarnaast kunnen alle inzittenden zich voortaan met andere zaken bezighouden dan autorijden. Werkgevers zullen dit enorm toejuichen, want niets is natuurlijk zo vervelend als reistijd waarin niet gewerkt kan worden. Ook tijdens privéritten biedt dit voordelen, want alle inzittenden kunnen bijvoorbeeld een film kijken of samen een biertje drinken. Files zijn bovendien verleden tijd, want zelfrijdende auto’s blijven altijd op dezelfde afstand van elkaar rijden. Hierdoor is een zelfrijdende auto ook zuiniger en milieuvriendelijk.

    Het bovenstaande is allemaal positief, maar heeft de komst van de zelfrijdende auto dan geen nadelen? Jazeker! Zo zal het Rijk de teruglopende inkomsten van verkeersboetes zeker gaan voelen en zullen rijschoolhouders hun deuren noodgedwongen moeten sluiten. Ook zal bestaande wetgeving aangepast moeten worden en zullen monteurs een uitgebreidere opleiding moeten krijgen. Dit weegt wat mij betreft echter niet op tegen de vele voordelen.

    Vervolg

    In mijn volgende blogs zal ik meer de diepte in gaan en enkele interessante (juridische) kwesties rondom de zelfrijdende auto bespreken, zoals de vraag wie aansprakelijk is voor schade veroorzaakt door een zelfrijdende auto. 

    Heb ik jouw interesse gewekt? Abonneer je dan op mijn blogs door aan de rechterkant jouw e-mailadres in te vullen! Bij vragen of behoefte aan meer informatie kun je uiteraard contact met mij opnemen.