blog

    BSN in btw-nummers is in strijd met privacyregelgeving

    BSN in btw-nummers is in strijd met privacyregelgeving

    De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft haar onderzoek met betrekking tot het verwerken van het BSN in btw-nummers van ZZP’ers door de Belastingdienst gepubliceerd. In navolging van mijn blog over het BSN en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) leg ik in deze blog uit tot welke conclusie de AP is gekomen.

    Hoe zat het ook alweer?

    Het BSN is in Nederland een bijzonder persoonsgegeven. De ratio daarachter is dat bij onrechtmatig gebruik van dit unieke identificatienummer ernstige nadelige gevolgen kunnen optreden voor de betrokken persoon, zoals identiteitsfraude. Organisaties mogen het BSN alleen verwerken als zij daar een expliciete wettelijke grondslag voor hebben.

    Lidstaten van de EU moeten op grond van fiscale regelgeving aan ZZP’ers ter identificatie een individueel btw-nummer toekennen. De Belastingdienst neemt daarvoor bij ZZP’ers het BSN als uitgangspunt en voegt daar enkele tekens aan toe. ZZP’ers zijn verplicht om het btw-nummer kenbaar te maken aan (potentiële) klanten door vermelding daarvan op facturen en, indien de ZZP’er zijn diensten online aanbiedt, ook op de website. Het was echter niet bekend op welke expliciete wettelijke grondslag de Belastingdienst deze verwerking van het BSN baseerde. Nadat de AP ruim een jaar geleden aankondigde dat zij een onderzoek zou instellen is het onderzoek nu gepubliceerd.

    Expliciete wettelijke grondslag Belastingdienst

    Uit het onderzoek blijkt dat de Belastingdienst de verwerking baseerde op een bepaling in de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer (Wabb). Die wet voorziet in de bepaling dat overheidsorganen bij het uitvoeren van hun taak gebruik kunnen maken van het BSN. De Belastingdienst vindt dat het opnemen van het BSN in het btw-nummer onder deze bepaling valt. De Belastingdienst heeft namelijk als taak het heffen van omzetbelasting. Om ondernemers te identificeren ten behoeve van het uitvoeren van die taak gebruikt de Belastingdienst het BSN.

    Oordeel AP

    De AP ziet dit anders. Volgens de AP kan het heffen van omzetbelasting wel een taak zijn waarvoor de Belastingdienst het BSN mag gebruiken. Uit de wetsgeschiedenis bij de Wabb blijkt echter dat overheden het BSN mogen gebruiken voor de doeleinden “communicatie met de burger en als hulpmiddel voor het registreren en uitwisselen van gegevens”. Het omdopen van het BSN tot btw-nummer valt niet onder dergelijk gebruik en dient een ander doeleinde. Dan is er volgens de AP een andere expliciete grondslag nodig, maar die is er niet. Door het BSN op te nemen in het btw-nummer maakt de Belastingdienst volgens de AP ‘oneigenlijk gebruik van het BSN’.

    Wat nu?

    De verwerking van het BSN nummer in btw-nummers is in strijd met de privacyregelgeving nu een expliciete wettelijke grondslag ontbreekt. De Belastingdienst is de instantie die is belast met de uitvoerende taak, maar het bestuursorgaan dat daarboven zit is de verwerkingsverantwoordelijke van de gegevensverwerking. De verwerkingsverantwoordelijke is in dit geval daarom de Minister van Financiën. Die zal dus met een oplossing moeten komen. De staatssecretaris van Financiën gaf in april 2018 in zijn antwoorden op kamervragen over dit onderwerp aan dat de mogelijkheden voor het vervangen van het btw-nummer werden onderzocht. De AP heeft de Belastingdienst in ieder geval tot 1 januari 2019 de tijd gegeven om te stoppen met deze verwerking, zo blijkt uit haar berichtgeving in het nieuws.

    Hulp nodig?

    Mocht je vragen hebben over het al dan niet mogen verwerken van het BSN, neem dan contact op met Liesbeth Woolschot.