blog

    De vergeten polis

    Emile Bosveld
    Emile BosveldPublicatiedatum: 2 juni 2017
    De vergeten polis

    Bij het opmaken van testamenten, samenlevingsovereenkomsten en huwelijkse voorwaarden wordt standaard gevraagd waar het vermogen van cliënten uit bestaat.
    In de meeste gevallen weten cliënten aardig te vertellen wat ze bezitten en wat hun schulden zijn.
    Bij de vraag naar eventuele levensverzekeringen, de hoogte van het verzekerde bedrag en wie de begunstigden zijn, blijft het meestal stil.

    Levensverzekering

    Een levensverzekering is een algemene naam voor een verzekeringspolis die uitkeert bij leven en/ of bij overlijden, soms gecombineerd met een spaarpolis. In de polis worden de begunstigden genoemd. De uitkering van een polis van levensverzekering is dan ook in beginsel niet afhankelijk van wie erfgenamen zijn. Recht op een uitkering uit een levensverzekering wordt dan ook wel een ‘zelfstandig recht’ genoemd.

    Testament

    Kort gezegd bepaalt de wet of een testament wie erfgenaam van iemand is. Er kunnen goede redenen zijn om andere erfgenamen te benoemen dan de wettelijke. Samenwoners erven bijvoorbeeld niet automatisch van elkaar en als in die situatie sprake is van kinderen, dan zouden die kinderen volgens de wet de enige erfgenamen zijn. Meestal is dat niet de bedoeling. Soms is er een conflict met de kinderen, waardoor het niet de bedoeling is dat zij iets erven. Een testament (en voor samenwoners gecombineerd met een samenlevingsovereenkomst) biedt dan uitkomst.

    Kinderen onterfd

    In een recente uitspraak van het Hof Amsterdam (Hof Amsterdam 9 mei 2017, nr 200.186.196/01) ging het om de situatie dat een overleden persoon zijn twee dochters uit een eerder huwelijk had onterfd en zijn partner als enig erfgename had benoemd. De partners woonden samen en hadden een notariële samenlevingsovereenkomst. In het testament stond duidelijk vermeld dat de partner tot enig erfgename was benoemd om haar verzorgd achter te laten. Als de dochters een beroep zouden doen op hun ‘legitieme portie’ (wettelijk minimum erfdeel) dan zouden ze daar op moeten wachten tot het overlijden van de partner. Ook de notaris bevestigde dat het de bedoeling was dat de partner het gehele vermogen van de overledene zou ontvangen.

    …maar polis vergeten

    In de periode dat de overledene nog geen relatie had met zijn (latere) partner had hij op zijn leven een levensverzekering afgesloten met daarbij in de polis opgenomen een standaardbegunstiging, ofwel:

    1. weduwe;
    2. de kinderen; en
    3. de erfgenamen van de verzekerde.

    De overledene dacht dat met ‘de weduwe’ ook zijn (ongehuwde) partner werd bedoeld. Toen na zijn overlijden zijn partner de verzekeringsmaatschappij belde om de uitkering van de polis te ontvangen bleek echter dat ze niet als ‘weduwe’ werd gezien. Ze was immers niet getrouwd met de overledene en er was ook geen sprake van een geregistreerd partnerschap. 

    Zoals gezegd worden rechten uit een polis van levensverzekering gezien als zelfstandige rechten. De polis bepaalt dus wie de uitkering krijgt.
    Nu er formeel geen weduwe was, ontvingen de dochters de uitkering uit de polis, ondanks hun onterving. En hiermee dus tegen de bedoeling in van vader! 

    Rechtbank

    Rechtbank Noord-Holland (7 oktober 2015, ECLI: NL:RBNHO:2015:8460) stelt zich formeel op en is het eens met de verzekeringsmaatschappij. De kinderen krijgen de uitkering. Hoewel verklaringen of gedragingen van de overledene een rol kunnen spelen, vindt de Rechtbank dat in dit geval niet van doorslaggevende betekenis.

    Hof

    Het Hof Amsterdam is het in hoger beroep eens met de partner. Zij vindt dat het duidelijk een ‘omissie’ is van de overledene dat de begunstiging op de polis niet is aangepast. Alle feiten wijzen er volgens het Hof op dat de overledene zijn partner zo verzorgd mogelijk wilde achterlaten. 

    Volgens het Hof kunnen de kinderen onder die omstandigheden volgens de regels van ‘redelijkheid en billijkheid’ géén rechten ontlenen aan de begunstiging. De partner is dus alsnog de begunstigde.

    Eind goed, al goed voor de partner in dit concrete geval zo lijkt het, maar wel pas na jaren procederen.

    Met ‘redelijkheid en billijkheid’ kan het alle kanten op. In dit geval heeft het als ‘vangnet’ gefungeerd in het voordeel van de partner. De uitkomst had met net iets andere feiten heel anders kunnen zijn.

    Conclusie

    Het advies is om goed te kijken naar je levensverzekering en af te vragen wie er voor welk bedrag verzekerd is, wie begunstigde is, wie premieplichtige is (premiesplitsing) en of de polis misschien ‘aan de hypotheek zit’ (verpanding rechten aan de hypotheekbank).

    Er is veel meer te vertellen over levensverzekeringen en als het goed wordt geregeld is het een eenvoudige manier om bijvoorbeeld kinderen uit een eerder huwelijk of relatie iets te laten krijgen zonder dat de nieuwe partner (stiefmoeder/ stiefvader) daar veel door moet missen. Ook is het mogelijk om een uitkering die wél aan de kinderen toekomt onder toezicht te laten stellen (bewind) door een aantekening op de polis. In een eerdere blog vertelde ik ook al iets over de levensverzekering/ overlijdensrisicoverzekering.

    In veel gevallen is iemand na overlijden door een verzekering beduidend meer ‘waard’ dan daarvoor. Het is dan ook belangrijk om te weten waar een dergelijke uitkering terecht komt!

    Mocht je vragen hebben of meer informatie wensen over dit onderwerp, neem dan vrijblijvend contact met mij op.