blog

    Het huwelijk als levensverzekering, deel II – 5 jaar partneralimentatie?

    Anouk van Dijk
    Anouk van DijkPublicatiedatum: 16 maart 2016
    Het huwelijk als levensverzekering, deel II – 5 jaar partneralimentatie?

    In een eerder blog stond ik al stil bij de discussie over partneralimentatie. Constatering daarbij was dat de grondslag voor de partneralimentatie in de rechtspraak lijkt te veranderen; van de lotsverbondenheid tussen ex-echtgenoten naar het verlies aan verdiencapaciteit. Deze verandering is ook de grondslag van het wetsvoorstel ‘Wet herziening partneralimentatie’ dat voorligt aan de Tweede Kamer en waarin (onder andere) de duur van de partneralimentatie wordt verkort.

    In mijn praktijk krijg ik vaak de vraag of de wettelijke alimentatieduur verkort zal worden. Het politieke debat hierover is op dit moment dus nog gaande. Hierna leg ik uit wat het wetsvoorstel zegt over de duur van de partneralimentatie.

    Huidige duur van de partneralimentatie

    De maximale duur van de partneralimentatie is nu in beginsel 12 jaar. Indien het huwelijk korter dan 5 jaar duurde en partijen geen kinderen hebben, is de partneralimentatie gelijk aan de duur van het huwelijk.

    Wetsvoorstel

    Er zijn plannen om de duur van de partneralimentatie te verkorten. In juni 2015 is bij de Tweede Kamer het wetsvoorstel ‘Wet herziening partneralimentatie’ ingediend. De initiatiefnemers beogen hiermee dat partneralimentatie eerlijker, simpeler en korter wordt. Zij veranderen de grondslag, vereenvoudigen de berekeningsmethode en verkorten de duur van de alimentatie.

    De initiatiefnemers van het wetsvoorstel zijn van mening dat er geen maatschappelijk draagvlak meer bestaat voor de huidige duur van de partneralimentatie van 12 jaar. Zij kiezen ervoor om de duur van 5 jaar als uitgangspunt te nemen: partneralimentatie is in beginsel verschuldigd voor de duur van de helft van het huwelijk met een maximum van 5 jaar. Wel geldt er een behoorlijk aantal uitzonderingen op deze regel. Naar mijn mening wordt de alimentatie-berekening hierdoor juist níet eenvoudiger.

    Een overzicht:

    • Geen kinderen jonger dan 12 jaar:
      – 0-3 jaar gehuwd: geen partneralimentatie
      – > 3 jaar gehuwd: de helft van het huwelijk met een maximum van 5 jaar.
    • Wel kinderen jonger dan 12 jaar:
      – Partneralimentatie voor de helft van de duur van het huwelijk met (in beginsel) een maximum van 5 jaar, maar in ieder geval totdat het jongste kind 12 jaar is.
    • Huwelijken langer dan 15 jaar en de alimentatiegerechtigde is ten hoogste 10 jaar jonger dan de AOW-leeftijd:
      – Partneralimentatie gedurende 5 jaar, maar in elk geval minimaal tot de alimentatiegerechtigde de AOW-leeftijd bereikt.
    • De alimentatieplicht eindigt in ieder geval indien de alimentatieplichtige de AOW- gerechtigde leeftijd bereikt.

    Achterliggende gedachte bij het verkorten van de alimentatieduur is dat de ex-echtgenoot die partneralimentatie ontvangt, na het huwelijk weer zelf moet gaan werken. De alimentatie-gerechtigde kan gedurende vijf jaar een opleiding volgen of parttime werken, met de bedoeling dat na het verstrijken van deze termijn in het eigen levensonderhoud kan worden voorzien. Wat mij betreft past dit uitgangspunt op zich bij de veranderende samenleving en het feit dat steeds meer echtgenoten tijdens het huwelijk beiden blijven werken. Ook sluit dit uitgangspunt aan bij de veranderende grondslag voor partneralimentatie die reeds in de rechtspraak zichtbaar is (het verlies aan verdiencapaciteit).

    Overgangsrecht

    Op dit moment is nog onzeker of het wetsvoorstel (in deze vorm) wordt aangenomen. Stel dat het voorstel inderdaad wet wordt, dan is van belang welk overgangsrecht geldt. In het wetsvoorstel is opgenomen dat bestaande rechten op partneralimentatie worden gerespecteerd (de eerbiedigende werking genoemd). Ook een verzoek tot echtscheiding dat ten tijde van het inwerkingtreden van deze wet in behandeling is, wordt in beginsel afgewikkeld conform het oude recht. Alle voor de datum van inwerkingtreding van de nieuwe wet reeds uitgesproken echtscheidingen worden ook op basis van het oude recht behandeld.

    Conclusie

    Ik verwacht dat de duur van de partneralimentatie uiteindelijk verkort zal worden. Waarschijnlijk gebeurt dit nog niet op korte termijn. Ook geldt de nieuwe wet naar verwachting alleen voor nieuwe echtscheidingen c.q. alimentatiegeschillen. Om die twee redenen biedt het wetsvoorstel in huidige echtscheidingssituaties dus geen uitkomst.