Schenken, niet schenken…of herroepelijk schenken?

Schenken, niet schenken…of herroepelijk schenken?

Thema's: Schenking / giften, Erfrecht

15 november 2017

Einde van het jaar

Het einde van het jaar nadert. Traditioneel brengt dat een aantal vragen over het (bijna) voorbije jaar.

Eén van die vragen kan zijn: hebben we dit jaar genoeg geschonken aan de (klein-)kinderen?
Of misschien meer voor de hand liggend gedacht: biedt dit jaar nog fiscale voordelen waar we als ouders nog geen gebruik van hebben gemaakt? Erven is duur, maar kan minder duur worden door bedragen te schenken bij leven. Estate planning dus met een goed Nederlands woord.

Schenken 'op papier'

Van oudsher is het in december druk(ker) voor het notariaat dan in andere maanden. Eén van de redenen voor die drukte is het 'jaarlijks' schenken aan de kinderen 'op papier', hoewel steeds meer cliënten ook in andere maanden schenken.
Bij schenken 'op papier' worden er in een notariële akte bedragen aan (klein-)kinderen schuldig erkend (=geschonken) en direct terug geleend. Het geld verlaat nooit de bankrekening, fiscaal zijn de ouders 'op papier' de geschonken bedragen 'kwijt', maar nog steeds kunnen ze met hun geld doen wat ze willen. Let wel: het is dus een 'echte' schenking, alleen merkt de schenker er zo min mogelijk van.
Als blijk van een 'echte' schenking moet er jaarlijks daadwerkelijk een rente aan de kinderen worden betaald van 6% over de geschonken (en terug geleende) bedragen.

Erfbelasting besparen

Het gaat vaak om 'gratis' schenken aan kinderen (jaarlijkse vrijstelling schenkbelasting € 5.320,- (2017)) en kleinkinderen (€ 2.129,- (2017)) of belast schenken tegen 10% respectievelijk 18% schenkbelasting aan kinderen/ klenkinderen (boven de jaarlijkse vrijstelling tot € 122.269,- (2017)).
Afhankelijk van het vermogen van de ouders scheelt 10% schenkbelasting bij kinderen altijd nog 10% met de tweede schijf van 20% voor de erfbelasting. Bij kleinkinderen scheelt dat 18%.

Bijkomend voordeel van het schenken 'op papier' van grotere bedragen is dat de rente ieder jaar zonder schenkbelasting aan de (klein-)kinderen mag worden betaald op de geschonken bedragen. Een extra mogelijkheid dus om jaarlijks 'gratis' vermogen over te hevelen naar de volgende generatie(s).

Te weinig liquiditeiten of gewijzigde (familie)omstandigheden: wat dan?

(Erf-)belasting besparen klinkt natuurlijk goed, maar zoals dat geldt voor alle fiscale constructies moet dat niet ten koste gaan van uw nachtrust. Het mooiste is als u van dergelijke constructies zo min mogelijk last heeft in het 'echte leven' en u zich op een later moment nog kunt bedenken.

'Op papier' schenken klinkt aantrekkelijk en dat is het in de basis ook. De relatief kleine investering in een notariële akte brengt mogelijk grote besparingen.
Maar (en dat is de boodschap van deze blog): zorg dat u de schenking op papier zo mogelijk herroepelijk maakt!!

Over deze herroepelijke schenkingen bent u nog steeds jaarlijks rente verschuldigd aan de (klein-)kinderen, maar zodra u de schenkingen herroept, vervallen al uw verplichtingen aan de oorspronkelijk begiftigden. Zowel wat de hoofdsom als de renten betreft.
Let wel: de herroeping heeft géén terugwerkende kracht, maar voor de toekomst vervallen alle verplichtingen.

Het mooie is dat de beslissing om de schenking wel/ niet te herroepen door de ouders zelfstandig kan worden genomen. De (klein-)kinderen hoeven het er niet mee eens te zijn.

Een zakelijke reden voor de herroeping is ook niet nodig. 'Geen zin' meer om rente te betalen kan al voldoende zijn.

Nog een kleine waarschuwing:

Herroepelijk schenken kan soms fiscaal niet (bijvoorbeeld bij de gratis schenking tot € 100.000,- voor de 'eigen woning').

Misschien had u al eens gehoord dat het mogelijk is om herroepelijk te schenken. Dan is deze blog een mooie bevestiging van wat u al eens had gehoord. Wellicht is deze informatie nieuw voor u en bedenk u dan dat over schenken (veel) meer te vertellen en te adviseren is. Ik schreef er al eens over in eerdere blogbijdragen.

Estate planning en daarmee schenken blijft maatwerk waarover we graag adviseren. Belangrijk is om daarbij niet alleen fiscaal na te denken, maar dat ook rekening wordt gehouden met de onderlinge verhoudingen tussen ouders en (klein-)kinderen en de (klein-)kinderen onderling.

Bij vragen of behoefte aan meer informatie, kunt u uiteraard contact met mij opnemen.
Lees ook mijn andere blogs over onder meer schenken en testamenten.