blog

    Stiekem gesprekken opnemen, hoe zit dat nou eigenlijk?

    Ton HendriksPublicatiedatum: 12 september 2016Laatste update: 20 augustus 2019
    Stiekem gesprekken opnemen, hoe zit dat nou eigenlijk?

    Onlangs stuitte ik op een uitspraak over een werknemer die gedurende 15 maanden lang elk gesprek met haar werkgever had opgenomen. Dat triggerde mij om na te kijken of dat zomaar mag. In dit blog geef ik daar antwoord op alsook op de vraag hoe het zit indien niet de werknemer, maar de werkgever heimelijk gesprekken opneemt en/of afluistert.

    Heimelijk opnemen van gesprekken

    Wist je dat het stiekem/heimelijk maken van geluidsopnames van een gesprek alleen dan strafbaar is, als de persoon die de opnames maakt zelf geen deelnemer is aan het gesprek? Met andere woorden; zolang je (werkgever of werknemer) zelf deelneemt aan het gesprek, mag je het gesprek (stiekem) opnemen. De wet is daar duidelijk over. Je hoeft ook niet vooraf om toestemming te vragen en de gesprekspartner kan het niet verbieden. Ik heb het hierbij overigens niet over het controleren van medewerkers. Indien u (stelselmatig) jouw medewerkers wilt controleren, dan dien je wel aan een aantal aanvullende eisen te voldoen. Naast instemming van jouw ondernemingsraad moet je daarbij denken aan verplichtingen op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Wil je daarover meer weten, klik dan hier.

    Mag je de opnames altijd gebruiken?

    Hoewel het opnemen wellicht niet strafbaar is, kan het onder omstandigheden toch onrechtmatig zijn om het gesprek op te nemen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het bespreken van gevoelige privézaken. Het opnemen van een dergelijk gesprek is mogelijk in strijd met het (grond)recht op privacy. Indien het ‘bewijs’ al onrechtmatig is verkregen, wil dat alleen nog niet zeggen dat het niet mag worden gebruikt. In ons civiele recht mag de rechter namelijk zelf bepalen wat hij als bewijs gebruikt (vrije bewijsleer). Zelfs een onrechtmatig opgenomen gesprek kan derhalve in een rechtszaak als bewijs worden gebruikt.

    Recht op privacy

    Als het toch altijd mag worden gebruikt, wat hebben we dan aan het recht op privacy? Dat is een terechte vraag, maar er zijn echter genoeg gevallen bekend waarin het recht op privacy wel prevaleerde met als gevolg dat de opname niet is toegelaten als bewijs, of dat het opnemen en gebruiken (ernstig) verwijtbaar wordt geacht met bijbehorende financiële consequenties.

    Tips van Hekkelman

    Om niet voor onaangename verassingen te komen staan, zet ik hierbij ten slotte nog enkele –sommige uit rechtspraak af te leiden- tips op een rij:

    1. omdat tegenwoordig bijna iedereen een smartphone heeft, moet je erop bedacht zijn dat het (functionerings- of beoordelings-)gesprek door de ander wordt opgenomen. Wees dus voorzichtig met toezeggingen die je niet na wilt of kunt komen;

    2. het (veelvuldig) heimelijk opnemen van gesprekken geeft blijk van een (diepgeworteld) wantrouwen naar de ander waardoor er al snel sprake is van een verstoorde arbeidsrelatie;

    3. het belang van waarheidsvinding weegt vaak zwaarder dan het belang (van de ander) bij bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer;

    4. het opnemen van een gesprek waar je zelf niet aan deelneemt is niet alleen strafbaar, maar leidt ook al snel tot ernstig verwijtbaar handelen; en

    5. hoe groter het zakelijk karakter van het opgenomen gesprek, hoe kleiner de kans dat de persoonlijke levenssfeer in het geding is en dat de opname niet wordt toegelaten als bewijs;

    Wil je nog meer tips of meer weten over privacy op de werkvloer, klik dan hier.