blog

    Wat doet een notaris bij een overlijden: de eerste inventarisatie (I)

    Erik van den Munckhof
    Erik van den MunckhofPublicatiedatum: 16 september 2016
    Wat doet een notaris bij een overlijden: de eerste inventarisatie (I)

    Als kandidaat-notaris ben ik betrokken bij veel belangrijke momenten in het leven van mijn cliënten. Denk hierbij aan de aankoop van een woning, het opstellen van een samenlevingsovereenkomst of huwelijkse voorwaarden en het opmaken van een testamenten bij de geboorte van kinderen.

    Ook bij het overlijden heb ik vaak een rol. In een serie van blogs sta ik stil bij de werkzaamheden rondom een overlijden. Vandaag besteed ik aandacht aan de eerste stappen in een nalatenschapsdossier.

    Het eerste contact

    Op verschillende manieren raak ik betrokken bij de afwikkeling van nalatenschappen. Dit kan een telefoontje zijn waarin informeel om informatie over de afwikkeling van de nalatenschap wordt gevraagd of waarin concreet gevraagd wordt om een afspraak te maken voor het opstellen van een verklaring van erfrecht. Ook via een spontaan bezoek aan kantoor of via een intermediar (accountant, belastingadviseur of advocaat) raak ik betrokken.

    Het startpunt van het juridische werk aan een nalatenschap is een inventarisatie van de nalatenschap. Kortgezegd zijn dan de vragen:

    wie zijn de erfgenamen?

    waar bestaat de nalatenschap uit?

    Vaak ontstaat al snel een redelijk beeld naar aanleiding van de door de cliënt zelf verschafte gegevens. Onze taak is om zekerheid te verschaffen en daarom worden de volgende werkzaamheden verricht.

    Inzage Centraal testamentenregister (CTR) en diverse andere registers

    Als een notaris een testament opstelt, is hij verplicht het testament in te schrijven in het CTR. Alle in Nederland opgestelde testamenten zijn hiermee dus bekend. 

    Bij een overlijden raadpleeg ik altijd het CTR. Hiermee achterhaal ik of er een testament is opgesteld. Is er geen testament dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Is er een testament, dan volgen de erfgenamen uit het testament.

    Naast inzage in het CTR zal ik veelal ook onderzoek moeten verrichten in andere registers. Denk hierbij aan de:

    de registers van de burgerlijke stand;

    het Kadaster;

    het huwelijksgoederenregister;

    het boedelregister;

    het curatele-register;

    het Insolventieregister.

    De samenstelling en omvang van de nalatenschap

    De gegevens over de samenstelling en omvang van de nalatenschap krijg ik vaak via de cliënt. Ter onderbouwing van deze gegevens ontvang ik vaak bankafschriften van betaal-  effecten- en spaarrekeningen, waarderingbeschikkingen van registergoederen, polisbescheiden, gegevens over lopende leningen en informatie over het ondernemingsvermogen. 

    Adviesgesprek

    Als duidelijk is wie de erfgenamen zijn en waar de nalatenschap uit bestaat, nodig ik de erfgenamen vaak uit op kantoor. Tijdens het gesprek met de erfgenamen informeer ik hen over hun rechten en plichten en adviseer ik ze over de afwikkeling van de nalatenschap. Hierover meer in mijn volgende blog.