blog

    Wat doet een notaris bij een overlijden: de keuzes van een erfgenaam (II)

    Erik van den Munckhof
    Erik van den MunckhofPublicatiedatum: 18 november 2016
    Wat doet een notaris bij een overlijden: de keuzes van een erfgenaam (II)

    Als kandidaat-notaris ben ik betrokken bij de grote momenten in het leven van mijn cliënten. Denk hierbij aan de aankoop van een woning, het opstellen van een samenlevingsovereenkomst of huwelijkse voorwaarden en het opmaken van een testamenten bij de geboorte van kinderen.

    Ook bij het overlijden heb ik vaak een rol. In een serie van blogs sta ik stil bij de werkzaamheden rondom een overlijden. Vorige keer stond ik stil bij de eerste werkzaamheden. In deze blog besteed ik aandacht aan de keuzes van een erfgenaam.

    De drie keuzes van een erfgenaam

    Je hebt gehoord dat je erfgenaam bent. Je kunt dan kiezen of en hoe je de nalatenschap aanvaardt. Iedere erfgenaam neemt hierbij een eigen beslissing over aanvaarden of verwerpen. Hieronder staan de drie mogelijkheden.

    Zuiver aanvaarden

    Als je kiest voor een zuivere aanvaarding, dan erf je alle bezittingen en schulden. Hiermee aanvaard je dus ook zonder voorbehoud de eventuele schulden. Bij een negatief saldo van de nalatenschap ben je dus met je eigen vermogen aansprakelijk voor de betaling van de eventuele schulden. Dit is in beginsel ook het geval als het gaat om schulden waar je op het moment van de zuivere aanvaarding geen kennis van had.

    Een zuivere aanvaarding blijkt niet altijd uit een getekende verklaring. Ook uit omstandigheden kan een zuivere aanvaarding worden afgeleid. Dat doet zich voor als je je ‘gedraagt’ als erfgenaam. Dit is bijvoorbeeld het geval als je spullen uit de nalatenschap verkoopt.

    Beneficiair aanvaarden

    U kunt de nalatenschap ook beneficiair aanvaarden. Dit is een goed alternatief als niet duidelijk is hoeveel bezittingen en schulden er zijn en de kans bestaat dat de nalatenschap per saldo negatief is.

    Door beneficiair te aanvaarden blijf je weliswaar erfgenaam, maar ben je niet met eigen vermogen aansprakelijk voor een eventueel negatief saldo van de nalatenschap, mits de procedure die voor een beneficiaire aanvaarding geldt goed gevolgd wordt.

    Verwerpen

    U kunt een nalatenschap ook verwerpen. In dat geval word je geacht nooit erfgenaam te zijn geweest. Je doet in feite afstand van het erfdeel ten gunste van de overige erfgenamen. 

    Verwerping geschiedt doorgaans wanneer men niets uit de erfenis wenst te ontvangen of wanneer de erfenis per saldo (zeker) negatief is. 

    Advies

    Ik adviseer altijd om een nalatenschap beneficiair te aanvaarden. Hiermee loop je immers geen risico dat je persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld voor eventuele (onbekende) schulden. Deze wijze van aanvaarding brengt wel extra kosten (bijvoorbeeld: griffierecht) met zich mee, maar dit is vaak een goedkope “verzekering” tegen onverwachte schulden. 

    Waarom niet zomaar verwerpen als de nalatenschap negatief lijkt? Misschien zeg je dan ook ‘nee’ tegen het winnende lot dat zich in de nalatenschap bevindt of de onbekende spaarrekening die alsnog opduikt.