blog

    Aanvang termijn inschrijving vonnis vervroegde onteigening

    Kees van HelvoirtPublicatiedatum: 10 oktober 2012

    In dit artikel wijzen wij je op het arrest van de Hoge Raad van 5 oktober 2012 (LJN: BW7359), waarin is geoordeeld over het moment van inschrijving van het vervroegde onteigeningsvonnis, waarmee de eigendom overgaat op de onteigenende partij. Een vonnis waarbij de vervroegde onteigening is uitgesproken, kan eerst in de openbare registers kan worden ingeschreven binnen twee maanden nadat het vonnis kracht van gewijsde heeft verkregen (onherroepelijk is geworden), voor zover plaatsopneming door deskundigen (de descente) eerder heeft plaatsgevonden.

    Uit artikel 54m, eerste lid, van de Onteigeningswet volgt dat het vonnis van vervroegde onteigening (artikel 54i van de Onteigeningswet) slechts kan worden ingeschreven in de openbare registers van het kadaster, binnen twee maanden na de opneming door de rechtbankdeskundige (de descente). Het komt evenwel regelmatig voor dat het vonnis van vervroegde onteigening nog niet ingeschreven kan worden, omdat tegen het vonnis cassatieberoep is ingesteld. Artikel 54m, eerste lid, van de Onteigeningswet bevat geen uitzondering voor het geval dat het vonnis van vervroegde onteigening nog niet onherroepelijk is, maar al wel de descente heeft plaatsgevonden. De termijn van twee maanden zal in die gevallen dus niet kunnen worden gehaald, waardoor het vervroegde onteigeningsvonnis niet meer ingeschreven zou kunnen worden. De Hoge Raad biedt in het arrest uitkomst voor de leemte in de Onteigeningswet door in rechtsoverweging 3.3 het volgende te overwegen:

    “art. 54m lid 1 verlangt dus niet dat ook een vonnis van vervroegde onteigening waartegen nog een – tijdig ingesteld – cassatieberoep aanhangig is binnen twee maanden na descente moet worden ongeschreven. Aanvaard moet dan ook worden dat in gevallen waarin de descente heeft plaatsgevonden voordat het vonnis van vervroegde onteigening in kracht van gewijsde is gegaan, de termijn van twee maanden van artikel 54m Ow aanvangt op de dag waarop dat vonnis kracht van gewijsde krijgt”.

    Geheel ten overvloede wijzen wij je op het bepaalde in art. 54m, tweede lid, van de Onteigeningswet, waarin is bepaald dat bij een vervroegde descente (plaatsopneming door deskundigen vóórdat de gerechtelijke procedure is aangevangen) de Onteigeningswet wel voorziet in de uitzondering op de aanvangstermijn van twee maanden, door te regelen dat die termijn pas aanvangt op de dag dat het vonnis onherroepelijk is geworden.