Erfenis (concept)

    Erfrecht Advocaat Hekkelman Nijmegen

    De erfenis is helaas steeds vaker een bron van ruzies en conflicten in families. Als ervaren advocaten in het erfrecht staan wij onze cliënten bij om te krijgen waar ze recht op hebben, met oog voor de emoties die vaak een rol spelen.

    Op deze pagina vind je toelichting op de meest voorkomende situaties als het gaat om erfrecht. Uiteraard is elke situatie uniek en daarom gaan we graag vrijblijvend een telefonisch kennismakingsgesprek met je aan.

    Vrijblijvend kennismakingsgesprek aanvragen

    Waar gaan de ruzies over?

    Ruzies over erfenissen binnen de familie nemen steeds meer toe zo is onze ervaring. De meeste conflicten gaan over de volgende kwesties:

    • het beheer van de financiën van de ouders door een kind tijdens hun leven en vooral als dat kind geld naar zichzelf heeft overgemaakt waardoor er niets meer over is;
    • ouders die schenkingen doen aan het ene kind en de andere kinderen overslaan;
    • kinderen die onterfd zijn en hun legitieme portie opeisen waardoor alle schenkingen ineens gaan meetellen;
    • erfgenamen die twijfelen of het testament wel rechtsgeldig is vanwege bijvoorbeeld dementie van de erflater;
    • erfgenamen die geen informatie krijgen van de executeur en ook ontevreden zijn over de wijze waarop de executeur zijn/haar taak uitvoert;
    • de omvang van de nalatenschap etc.

    Vooral als de onderlinge familieverhoudingen al niet optimaal zijn, ontstaat er sneller gedoe over een erfenis. Dat leidt vaak tot zoveel emoties en spanningen tussen ouders en kinderen en kinderen onderling dat het niet lukt om de erfenis in onderling overleg en/of met hulp van een notaris te regelen.

    Het erfrecht is ingewikkeld.

    Je kunt verschillende petten op hebben, zoals die van erfgenaam en/of executeur, legitimaris, legataris. Elke pet kent verschillende wettelijke rechten en plichten. Er gelden fatale termijnen die tot verval van rechten kunnen leiden.
    Het erfrecht kan ook leiden tot grote nadelige financiële gevolgen voor jouw privé vermogen als je niet goed nadenkt over de wijze waarop je de erfenis wilt aanvaarden.

    Advies: wacht niet te lang met het inschakelen van een erfrecht advocaat ter voorkoming van financiële ellende. Hierna bespreken we in hoofdlijnen de meest gestelde vragen.

    Wat kun je van ons als erfrechtadvocaten verwachten?

    We vinden het belangrijk om de verwachtingen van een klant goed te managen. We weten uit ervaring dat de emoties in het in het erfrecht vaak hoog oplopen en dat het om méér gaat dan alleen het juridische probleem. We willen daarom weten waar het jou nu echt om te doen is en bieden meer dan alleen juridische bijstand.

    Specialistische kennis van het erfrecht en het procesrecht, een luisterend oor, aandacht voor de emoties, een kritische houding, duidelijkheid over de kansen en risico’s van de zaak en een oplossingsgerichte aanpak, dát mag je van ons verwachten.
    Daarbij is een groot voordeel dat we kunnen profiteren van de expertise van de erfrecht notarissen van Hekkelman.

    Wij zien de samenwerking met de klant als een co-productie met als doel om optimaal resultaat voor de klant te behalen. Een regeling als het kan, procederen als het moet, dat is onze filosofie.

    Hoe zit het met de kosten?

    Wij kunnen er niet om heen dat het inschakelen van een advocaat geld kost.
    We zijn kritisch op de kosten en zullen jou altijd een kosten-baten analyse geven.
    Want je schiet er niets meer op als het uiteindelijke resultaat volledig is opgegaan aan advocaatkosten.

    Samen sta je sterker:  Het komt ook regelmatig voor dat we voor meer erfgenamen in één zaak optreden en dat is qua kostenspreiding natuurlijk interessant. Je moet het dan wel samen eens zijn en blijven over de aanpak. Wij zien het als onze taak om dat met alle betrokkenen goed door te spreken en vast te leggen.

    Rechtsbijstandsverzekeraar

    Veel mensen zijn tegenwoordig verzekerd voor de kosten van een advocaat in een erfrechtkwestie. Ons advies is om bij een geschil meteen na te gaan of er dekking is bij de verzekeraar en zo ja om het geschil te melden.

    Rechtsbijstandsverzekeraars zijn steeds kritischer op het inschakelen van een eigen advocaat omdat ze ook eigen juristen in dienst hebben die jouw zaak zouden kunnen behandelen.
    Ons advies is om dat niet altijd zomaar te accepteren en na te vragen wat de voorwaarden zijn om een advocaat van eigen keuze te mogen inschakelen. Wij kunnen daarin regelmatig bemiddelen.

    Vrijblijvende kennismakingsgesprek

    Hieronder geven wij een uitgebreide toelichting op enkele veel voorkomende erfrechtkwesties. We kunnen ons voorstellen dat je echter een specifieke vraag hebt over de juridische mogelijkheden in jouw situatie. Daarom gaan wij graag een vrijblijvend kennismakingsgesprek aan, die je via de knop hieronder kunt aanvragen.

    Erfrechtkwesties kunnen ingewikkeld en emotioneel beladen zijn, dus twijfel niet om je bij te laten staan door een ervaren advocaat van Hekkelman. Wij staan voor je klaar!

    Vrijblijvend kennismakingsgesprek aanvragen

     

    Erfrechtkwesties in de praktijk

    Kan ik het testament van de overledene nietig laten verklaren?

    We krijgen regelmatig vragen van mensen of er een kans van slagen is om een voor hen ongunstig testament aan te tasten omdat ze twijfels hebben of erflater nog wel in staat was om een (nieuw) testament te kunnen opstellen. Dementie is een veel gehoord argument.

    Ons antwoord luidt dat het aantasten (nietig verklaren) van testamenten niet gemakkelijk is en dat in ieder geval de volgende (juridische) hobbels genomen moeten worden.

    Hobbel: je moet de onjuistheid van het oordeel van de notaris aantonen.

    De rechtspraak leert dat rechters veel waarde hechten aan het oordeel van de notaris die het testament heeft gepasseerd. De notaris moet namelijk zorgvuldig toetsen of de erflater zijn wil kon bepalen. Je zult dus moeten aantonen dat de notaris een beoordelingsfout heeft gemaakt ten aanzien van de wilsbekwaamheid en dat is niet gemakkelijk.

    Het Stappenplan Beoordeling Wilsbekwaamheid (link) is een hulpmiddel voor notarissen en ook voor ons een manier om de handelwijze van de notaris te beoordelen. Ook kunnen we de notaris kritisch bevragen over de totstandkoming van het testament.

    Hobbel: je moet wilsonbekwaamheid bewijzen bij passeren testament

    Je zult moeten bewijzen dat erflater wilsonbekwaam was toen hij/zij het testament tekende. Een vermoeden van dementie is daarvoor niet voldoende. Rechters hechten vooral waarde aan medische verklaringen waaruit volgt dat erflater niet meer wilsbekwaam was.

    Een praktisch probleem is dat dat artsen, ook nadat iemand overleden is, niet zomaar het medisch dossier van erflater mogen opsturen. Het kan echter zijn dat de erflater de afgifte van het medisch dossier wél geregeld heeft in een levenstestament en dan is het gemakkelijker. Check dus of er levenstestament is en of daarin wat staat over medische gegevens.

    Ook verklaringen van getuigen/familieleden zijn over het algemeen slechts van ondergeschikt belang in een procedure. Dat maakt het bewijzen van wilsonbekwaamheid een harde noot om te kraken.

    Hobbel: je moet weten wat er in het voorlaatste testament staat

    Als laatste testament nietig wordt verklaard, treedt het voorlaatste testament in werking
    (als dat er is.). Of dat testament gunstiger of ongunstiger is voor diegene die de nietigheid inroept, is meestal niet bekend. Daarvoor moet je namelijk het voorlaatste testament kennen en dat hoeft de notaris, die het heeft gemaakt, niet af te geven zolang het laatste testament niet is vernietigd.

    Soms ligt dat testament echter nog wel thuis bij erflater en kun je beoordelen of een nietigheidsactie wel zinvol is. Als dat niet zo is, kun je dus van een koude kermis thuiskomen bij een nietigverklaring omdat het nadeliger kan uitpakken dan het laatste testament.

    Als er geen voorlaatste testament is, val je bij nietigheid terug op het wettelijk erfrecht en ook dat kan nadeliger zijn.

    Kortom, nietigheid van een testament hoeft niet voordeliger te zijn voor degene die nietigheid inroept.

    Wat kun je zelf doen?

    Het is niet onmogelijk om een testament nietig te laten verklaren met een goed opgebouwd dossier. Het is daarbij van belang de feitelijk gang van zaken goed in kaart te brengen en zoveel mogelijk bewijzen te verzamelen over het gedrag en de lichamelijke en geestelijke toestand van erflater.

    Niet zelden wordt ook een second opinion ingewonnen bij een medisch specialist en ook de notaris kan kritisch worden bevraagd over de totstandkoming van het testament.

    Speelt een dergelijke situatie bij jou of heb je vragen over de nietigverklaring van een testament? Neem vrijblijvend contact op voor een adviesgesprek. Wij kijken samen met jou naar jouw positie en bekijken of een procedure kansrijk is.

    Wat mag je verwachten van de executeur (testamentair)?

    Veel geschillen in het erfrecht gaan over uitoefening van de taak van de executeur testamentair, of kortweg de executeur. Wij merken erfgenamen regelmatig ontevreden zijn over de manier waarop de executeur de erfenis afwikkelt: de executeur werkt traag, onbehoorlijk of is niet transparant richting de erfgenamen en geeft geen informatie.

    Eisen aan executeur

    Wat een executeur mag of moet doen staat in de wet en is ook vaak in het testament uitgewerkt. De belangrijkste taak is het opstellen van een boedelbeschrijving (overzicht van bezittingen en schulden), het betalen van schulden of het verkopen van bezittingen als dat nodig is om schulden te betalen.

    Hij is de vertegenwoordiger van de erfgenamen en je ben dus niet bevoegd om zelf iets te doen zolang er een executeur is.

    Je mag als erfgenaam van de executeur verwachten dat hij zijn taken op een goede en voortvarende manier uitvoert waarbij hij periodiek overlegt met de erfgenamen en hen informeert over de stand van zaken.

    Executeur-afwikkelingsbewindvoerder: de driesterren executeur

    Dit type executeur heeft in het testament meer bevoegdheden gekregen dan een gewone executeur. Deze executeur mag namelijk ook de nalatenschap verdelen (afwikkelen). Dat lijkt praktisch maar is niet altijd een voordeel. Het schept een grote verantwoordelijkheid voor de executeur. Die moet namelijk rekening houden met de wensen van de erfgenamen en die zijn het lang niet altijd met elkaar eens.

    Het komt dan ook regelmatig voor dat de executeur ervoor bedankt om de nalatenschap te verdelen omdat hij geen zin heeft om door de ene of andere erfgenaam aansprakelijk gesteld te worden voor beslissingen die hij heeft genomen.

    Taakverzuim door executeur

    Als de executeur zijn taken niet naar behoren uitoefent, bijvoorbeeld als de executeur geen informatie verstrekt aan de erfgenamen, is ons advies om eerst namens de ontevreden erfgena(a)m(en) in een gesprek of schriftelijk een toelichting te vragen op de door de executeur verrichte werkzaamheden en informatie te verstrekken.

    De praktijk leert dat de meeste executeurs daaraan gehoor geven en dat hierdoor vaak de onvrede wordt weggenomen.

    Ontslag van een executeur

    Als de executeur aantoonbaar nalatig blijft om zijn taken (goed) uit te voeren en/of als er een vertrouwensbreuk is tussen de executeur en de erfgenamen, kunnen je als erfgenaam een verzoek indienen bij de rechter om de executeur te laten ontslaan. Dat moet via een advocaat.

    Dat kan bijvoorbeeld als de executeur geen informatie verstrekt, de executeur de erfenis verdeelt terwijl hij daartoe niet bevoegd is of als hij geen overleg pleegt met alle erfgenamen. De executeur kan in die gevallen mogelijk ook schadeplichtig zijn. Het feit dat je niet blij bent met de persoon van de executeur of dat je zelf liever executeur had willen zijn, is geen gegronde reden voor een ontslagverzoek.

    Voorbeeld:
    Moeder benoemt in haar testament haar oudste zoon tot executeur. Er zijn nog drie andere broers. Na het overlijden, regelt de zoon zonder overleg de begrafenis, haalt het huis van moeder leeg zonder de broers daarbij te betrekken, geeft geen informatie over de nalatenschap, reageert niet op brieven, telefoon ed. en haalt de bankrekening leeg.

    Wij hebben namens de broers bij de rechtbank het ontslag van de executeur gevraagd en dat is toegewezen omdat ook de rechtbank van mening was dat de executeur niet geschikt is voor zijn taak en ook het vertrouwen niet heeft.

    Ook de executeur kan bij ons terecht

    Wij staan niet alleen ontevreden erfgenamen bij; ook de executeur is bij ons aan het juiste adres voor advies en juridische bijstand. Soms hebben erfgenamen namelijk geen reden om ontevreden te zijn over de taakuitoefening, of stellen zij onredelijke eisen aan jou als executeur. Ook als je vastloopt bij je taakuitoefening als executeur kunnen we samen met jou kijken naar de obstakels en je adviseren over de verschillende mogelijkheden.

    Ben je ontevreden over de executeur of wordt er aan jouw taakuitoefening als executeur getwijfeld? We gaan graag met je in gesprek over jouw opties.

    Zuiver of beneficiair aanvaarden? Wat is verstandig?

    Pas op!

    Erfgenamen staan naar onze mening onvoldoende stil bij de wijze waarop je een nalatenschap kunt aanvaarden en de consequenties daarvan.

    Wij zien vaak dat erfgenamen alleen maar oog hebben voor de bezittingen van de overledene, en er niet bij stil staan dat de erflater mogelijk ook nog schulden heeft. Een vaak vergeten schuld is de schuld van de langstlevende ouder aan de kinderen, vanwege het niet-uitgekeerde erfdeel van de eerder overleden ouder.

    Als je dan al zuiver hebt aanvaard, moet je bij een boedeltekort, het verschil uit je eigen vermogen aanvullen. Pas dus heel goed op, verzamel eerst informatie en/of laat je eerst voorlichten voordat je een nalatenschap aanvaardt. Hierna gaan we in of de verschillende wijzen van aanvaarden.

    Wat is zuiver aanvaarden?

    Zuiver aanvaarden heeft tot gevolg dat je de nalatenschap accepteert en een boedeltekort met eigen geld moet aanvullen.
    Zuiver aanvaarden is vormvrij. Het kan uitdrukkelijk door een verklaring, maar ook door gedrag en dat laatste komt vaak voor. Als je zeker weet dat de nalatenschap ruim positief is, is zuiver aanvaarden geen risico. In alle andere gevallen wel.

    Voorbeeldenvan zuivere aanvaarding door gedrag:
    het meenemen van de televisie of andere spullen van de overledene uit de woning, geld pinnen van de bankrekening van de overledene voor jezelf, het betalen van rekeningen van de bankrekening van de overledene, het naar het grofvuil brengen van inboedel.

    Ongedaan maken van zuivere aanvaardingis vrijwel onmogelijk.
    Eenmaal zuiver aanvaard, is dat niet zomaar ongedaan te maken.
    De rechtspraak leert dat van erfgenamen wordt verwacht dat ze zich verdiepen in de schulden van de nalatenschap en ook rekening houden met onvoorziene schulden, zoals bijvoorbeeld belastingschulden, schulden vanwege te veel ontvangen PGB, zorgkosten etc.

    Een rechter maakt slechts in zeer uitzonderlijke gevallen de zuivere aanvaarding ongedaan.

    Advies: neem nooit zomaar spullen mee uit de woning en pin niet zomaar van de rekening van erflater en ga geen rekeningen betalen als je niet zeker weet of de nalatenschap positief is.

    Beneficiair aanvaarden

    Dit heeft tot gevolg dat je de nalatenschap aanvaardt en niet met je eigen vermogen een boedeltekort hoeft aan te vullen. Beneficiaire aanvaarding beschermt je voor een tekort.
    Deze wijze van aanvaarden is dus aan te raden, als je niet zeker bent of de nalatenschap positief is.

    Beneficiair aanvaarden moet door het afleggen van een verklaring bij de griffie van de rechtbank. Dat kun je zelf doen en hoeft niet via een notaris. Wel moet je dan griffierecht betalen.
    https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/Volmacht-beneficiaire-aanvaarding.pdf#search=beneficiaire%20aanvaarding

    Een keerzijde van de beneficiaire aanvaarding is dat de nalatenschap moet worden vereffend. Kortgezegd houdt vereffening in dat de erfenis volgens bepaalde wettelijke regels moet worden afgewikkeld. Dat kan administratieve rompslomp met zich mee brengen, vooral als de nalatenschap negatief is. Ook hiervoor geldt, laat je voorlichten wat je wel en niet moet doen.

    Hoe zit het als één erfgenaam zuiver en de andere beneficiair aanvaard heeft?

    In een situatie dat één kind de nalatenschap zuiver aanvaardt en het tweede kind aanvaardt beneficiair, dan wordt het tweede kind beschermd bij een boedeltekort en kind één niet. Dat kan heel zuur uitpakken voor kind één zoals blijkt uit het hierna vermelde voorbeeld.

    Voorbeeld uit onze praktijk:
    Moeder is langstlevende ouder en overlijdt. Er zijn acht kinderen. Zeven kinderen aanvaarden beneficiair en het achtste kind heeft door gedrag zuiver aanvaard.

    Moeder heeft vaders erfdeel nooit uitbetaald en heeft daardoor nog een schuld aan de acht kinderen.
    Die schuld is hoger dan de bezittingen van moeder en daardoor is er een boedeltekort.

    Het kind dat zuiver heeft aanvaard moet nu met zijn eigen geld het boedeltekort aanzuiveren en daarmee aan zijn broers en zussen vaders erfdeel betalen.

    Lees voor een uitgebreidere uitleg eens de blog van Anouk van Dijk: https://www.hekkelman.nl/blog/ondernemerszaken/erfenis-pas-op-met-zuiver-aanvaarden/

    Conclusie

    Voorkomen is beter dan genezen. Als niet bekend is of de nalatenschap positief is, is ons advies om nog geen keuze te maken en eerst meer informatie te verzamelen over de nalatenschap. Mocht afwachten niet mogelijk zijn of blijken dat de nalatenschap (bijna) negatief is, dan is ons advies om beneficiair te aanvaarden.

    Wij hebben veel kennis op het gebied van aanvaarden van een erfenis en de gevolgen daarvan. Twijfel je wat je moet doen of heb je vragen over jouw specifieke situatie? Bel of mail ons voor een vrijblijvend adviesgesprek.

    Er is geld verdwenen. Wat kan ik doen?

    Financieel misbruik van ouderen neemt toe

    Ouderen kunnen hun bankzaken vaak niet meer zelf regelen en laten dat over aan een kind of ander familielid (hierna de gemachtigde). Die krijgt de bankpas in beheer of wordt gemachtigd tot de rekening van de oudere.
    In veel gevallen gaat het goed maar we zien steeds meer dat de gemachtigde misbruik maakt van het vertrouwen van die oudere door geld van die rekening voor zichzelf op te nemen. Die oudere vraagt meestal niet om inzicht in de bankrekening of is daartoe niet meer in staat vanwege dementie.
    We hebben meegemaakt dat een kind de verbouwing van zijn huis had betaald van de rekening van zijn dementerende moeder!

    Erfenis valt tegen

    Na het overlijden valt de erfenis tegen. Uit opgevraagde bankafschriften blijkt dat er wel heel veel opnames zijn gedaan door de gemachtigde die niet verklaarbaar zijn. Ook zijn rekeningen betaald die geen betrekking kunnen hebben op die oudere. Wat kun je dan als erfgenaam doen?

    Levenstestament biedt soms soelaas

    In een levenstestament kan de oudere regelen hoe de rekening en verantwoording moet plaatsvinden en aan wie die moet worden afgelegd.
    Ons advies is dus om als erfgenaam eerst na te gaan of er een levenstestament is en zo ja wat daarover is vermeld over de rekening en verantwoording voor en na overlijden.
    Als dat er niet is, val je terug op de algemene regels die hierna staan beschreven.

    Is er een verplichting om rekening en verantwoording af te leggen?

    Veel erfgenamen menen dat de gemachtigde altijd verplicht is om aan hen rekening en verantwoording af te leggen en moet aantonen waaraan de opgenomen bedragen zijn besteed.
    Dat is echter een misverstand.
    De rode draad in de rechtspraak is dat dat een gevolmachtigde aan de erfgenamen in de regel geen rekening en verantwoording hoeft te leggen als de oudere wilsbekwaam was en tijdens zijn leven geen rekening en verantwoording heeft gevraagd.

    Voorwaarden voor rekening en verantwoording

    Om als erfgenaam rekening en verantwoording te kunnen afdwingen moet je dus als eerste kunnen aantonen dat de oudere niet meer wilsbekwaam was. Dat is niet altijd gemakkelijk. Je zult als erfgenaam veel feiten moeten verzamelen waaruit dat blijkt en als het kan medische gegevens overleggen.
    Daarnaast moet je inzichtelijk maken dat de opnames niet passen bij het normale uitgavenpatroon van de oudere. Daarvoor moet je vaak jaren terug in bankafschriften om de leefstijl en normale uitgaven vóór de volmacht te reconstrueren.

    Hoe gaat rekening en verantwoording?

    Als je als erfgenaam wilsonbekwaamheid én een buitensporig uitgavenpatroon hebt kunnen aantonen, zal de gemachtigde moeten uitleggen/onderbouwen dat de opnames aan de oudere ten goede zijn gekomen. Meestal is dat heel lastig omdat er geen administratie is bijgehouden. Toch is onze ervaring dat rechters niet verlangen dat de gemachtigde elke opname tot op de cent nauwkeurig verantwoordt. Hoe streng een rechter is hangt af van de verhouding tussen de oudere en gemachtigde en of die laatste een aannemelijke verklaring kan geven voor de opnames.
    Als die er niet is, zal de rechter de gemachtigde verplichten om de niet verantwoorde bedragen terug te storten. Zo is de hierboven genoemde zoon, die zijn verbouwing had betaald van de rekening van zijn moeder, door de rechter veroordeeld om alle kosten terug te betalen en dat is ook gebeurd.

    Schenkingen?

    Als er geen verplichting is tot het afleggen van rekening en verantwoording, is het aan te raden om te onderzoeken of de onttrekkingen als schenkingen aan de gemachtigde kwalificeren. Als dat zo is, spelen die schenkingen mee bij de berekening van de legitieme portie en kan via die weg toch een soort van financiële compensatie worden bereikt.

    Vragen? Neem contact op voor advies.

    De kans van slagen om rekening en verantwoording te kunnen vragen is erg afhankelijk van de precieze omstandigheden van het geval.
    Wij hebben veel ervaring op dit gebied en staan regelmatig erfgenamen en ook gemachtigden bij. We kunnen dus goed inschatten wat de kansen en risico’s zijn van het wel of niet kunnen vragen of moeten afleggen van rekening en verantwoording.
    Neem dan ook gerust contact met ons op om uw specifieke situatie te bespreken.

    Mijn broer/zus heeft schenkingen gehad en ik niet. Kan dat zomaar?

    Ja dat kan. Ouders (of anderen, bijvoorbeeld grootouders) zijn niet verplicht om hun kinderen gelijke schenkingen te doen. Ouders mogen dus ongelijk schenken of zelfs een kind overslaan. Bij het overlijden van de ouders kan een schenkingsongelijkheid tussen kinderen deels worden weggenomen. Wat de mogelijkheden zijn beschrijven we hierna.

    De schenking komt in mindering op het erfdeel.

    Ouders kunnen bij de schenking of in het testament vastleggen dat ontvangen schenking in mindering komen op het erfdeel.
    Dat heet ook wel “inbreng van schenkingen”. De schenking is feitelijk dus een voorschot op het erfdeel geweest, waardoor het betreffende kind minder of niets overhoudt van zijn/haar erfdeel, afhankelijk van de hoogte van de schenkingen en het erfdeel.
    Het is wel zo dat het kind nooit meer hoeft in te brengen dan zijn/haar erfdeel. Het kind hoeft dus niet bij te betalen.

    Controleer dus wat hierover in de schenkingsakte of testament staat. Ook is belangrijk of de schenking voor 2003 heeft plaatsgevonden want tot 2003 golden andere regels voor de inbreng.

    Voorbeeld 1.
    Er zijn twee kinderen, kind 1 heeft geen schenkingen gekregen en kind 2 heeft 100 geschonken gekregen. De nalatenschap is 100. Die wordt fictief verhoogd met de schenkingen en komt dus op 200.
    Elk kind heeft recht op de helft dus 100.
    Bij kind 2 komt daarop in mindering de schenking van 100 en die krijgt dus niets meer van de nalatenschap.
    Kind 1 krijgt de nalatenschap van 100 en is daarmee dus volledig gecompenseerd voor de schenking van kind 2.

    Voorbeeld 2
    Stel nalatenschap is 10. Schenkingen aan kind 1 zijn 100, kind 2 heeft geen schenkingen ontvangen. Fictieve nalatenschap is 110 en ieder heeft recht op 55.
    Kind 1 krijgt niets maar hoeft ook niets bij te betalen.
    Kind 2 blijft achter met 10 en wordt dus niet echt gecompenseerd.

    Een kind kan een beroep doen op de legitieme portie

    De legitieme portie is een wettelijk recht waar je als kind altijd recht op hebt, zelfs als je bent onterfd. Het is de helft van je “gewone” erfdeel, ook wel kindsdeel genoemd.
    Bij de berekening van de legitieme portie doen wél alle schenkingen mee die de ouder tijdens het leven heeft gedaan. Of er sprake is van vrijstelling van inbreng is niet van belang. Vooral als er grote bedragen zijn geschonken aan enkele kinderen kan het lonen dat het overgeslagen kind een beroep doet op de legitieme portie.

    Voorbeeld:
    Er is een broer en een zus. Broer heeft tijdens het leven van de ouders 100.000 aan schenkingen ontvangen zonder inbrengplicht.
    Zus heeft geen schenkingen gehad. Na het overlijden van de langstlevende ouder is de nalatenschap 50.000.  Er is vrijstelling van inbreng.
    Broer en zus zijn beiden erfgenaam en hebben recht op de helft van de nalatenschap; 25.000.

    Stel dat zus een beroep doet op haar legitieme portie. Die is de helft van haar erfdeel dus ¼ en wordt berekend over de nalatenschap + de schenkingen (legitimaire massa).
    Dat is dus 50.000 + 100.000 = 150.000. Daarvan kan de zus ¼ deel claimen. Dat is 37.500 en is dus meer dan het kindsdeel.
    Van de nalatenschap ontvangt de zus dus 37.500 en de broer 12.500.

    Moraal van het verhaal

    Ongelijke schenkingen kunnen soms bij de nalatenschap tot compensatie leiden. Neem contact op als je hierover vragen hebt. We hebben kennis en ervaring om in te schatten wat wel en ook wat niet mogelijk is.

    Ook kunnen we stukken opvragen bij uw broer of zus, indien  niet precies weet welke schenkingen hij/zij heeft gehad. Let op: het is belangrijk dat je binnen 5 jaar een beroep doet op de legitieme portie.