Veelgestelde vragen Partneralimentatie en Kinderalimentatie

    Partneralimentatie

    1. Wanneer kan ik aanspraak maken op partneralimentatie?

    Je kunt aanspraak maken op partneralimentatie als je gehuwd bent geweest (of een geregistreerd partnerschap hebt gehad) en je na de scheiding niet of onvoldoende eigen inkomsten hebt en ook redelijkerwijs niet in staat bent voldoende inkomen te verdienen.

    2. Hoe wordt de hoogte van de partneralimentatie vastgesteld?

    Allereerst wordt bepaald wat de onderhoudsgerechtigde nodig heeft (behoefte). Daarbij speelt ook de welstand tijdens de laatste jaren van het huwelijk een rol. Er is een formule om de behoefte te berekenen ( de zogenaamde hofnorm). Alles wat een alimentatiegerechtigde verdient of kan verdienen, komt in mindering op het berekende bedrag aan behoefte. Als er dan toch nog een tekort is, zou dat tekort via partneralimentatie kunnen worden aangevuld. Daarvoor is wel nodig dat de alimentatieplichtige draagkracht heeft.

    De draagkracht wordt berekend volgens landelijk vastgestelde richtlijnen die staan vermeld in het rapport Alimentatienormen. Meer informatie over deze alimentatienormen vind je hier.

    3. Kan ik met mijn ex afspraken maken over de partneralimentatie?

    Ja, dat kan. Je kunt samen bepalen of en hoeveel partneralimentatie wordt betaald. Wel is het verstandig de afspraken in een overeenkomst vast te laten leggen door een deskundige en aan de rechtbank te vragen de afspraken in een beschikking op te nemen. Met die uitspraak van de rechter kun je namelijk incassomaatregelen nemen als de alimentatie niet wordt betaald.

    4. Wanneer wordt de alimentatie geïndexeerd?

    In principe wordt de partneralimentatie jaarlijks op 1 januari van elk jaar geïndexeerd aan de hand van het loonindexcijfer. Dit geldt zowel voor alimentatie vastgesteld door de rechter als voor onderling tussen partijen overeengekomen alimentatiebedragen. Partijen mogen echter een ander percentage afspreken of de indexering uitsluiten. Voor de indexeringspercentages kun je de website van het LBIO raadplegen.

    5. Hoe lang duurt de alimentatieplicht maximaal?

    Echtscheiding of indiening verzoekschrift echtscheiding vóór 1 januari 2020.
    Als het huwelijk (of het geregistreerd partnerschap) minder dan vijf jaar heeft geduurd en er zijn uit het huwelijk geen kinderen geboren, dan is de wettelijke alimentatieduur gelijk aan het aantal jaren dat het huwelijk heeft geduurd.

    Bij huwelijken die langer dan vijf jaar hebben geduurd en bij alle huwelijken waaruit kinderen zijn geboren, bedraagt de wettelijke alimentatieduur maximaal twaalf jaar.

    Echtscheidingsverzoek ingediend na 1 januari 2020.
    De hoofdregel is dat de alimentatieduur gelijk is aan de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van 5 jaar. Daarop zijn drie uitzonderingen:

    1. Jongste kind jonger dan 12 jaar.
      De alimentatieontvanger die voor de kinderen zorgt, heeft recht op partneralimentatie totdat het jongste kind 12 jaar is.
    2. Huwelijken langer dan vijftien jaar en binnen 10 jaar AOW.
      Als het huwelijk langer heeft geduurd dan vijftien jaar en de alimentatieontvanger ontvangt binnen tien jaar na echtscheiding AOW, loopt de alimentatietermijn door tot de AOW leeftijd.
    3. 50-plussers
      Alimentatieontvangers die voor of op 1 januari 1970 zijn geboren en die langer dan vijftien jaar zijn getrouwd, hebben maximaal tien jaar recht op partneralimentatie.
      Daarnaast is er in de wet een hardheidsclausule opgenomen die de rechter de mogelijkheid biedt om de wettelijke termijn te verlengen als sprake is van schrijnende gevallen. De praktijk moet uitwijzen hoe de rechters daarmee omgaan.

    6. Kan een eenmaal vastgestelde alimentatie eerder eindigen of worden gewijzigd?

    Ja, dat kan. Zo eindigt de alimentatie als de ontvanger met een ander in het huwelijk treedt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen. Verder is wijziging van de alimentatie mogelijk als sprake is van een wijziging in de persoonlijke of financiële situatie van de ontvanger of betaler.

    De alimentatie kan dan eindigen, of worden verhoogd of verlaagd. Je kunt daarbij denken aan het wegvallen of verminderen van het inkomen van degene die alimentatie betaalt, of aan een verhoging van het inkomen van degene die de alimentatie ontvangt.

    7. Wat gebeurt er als de ontvanger van partneralimentatie een nieuwe partner heeft?

    De aanspraak op partneralimentatie vervalt als je hertrouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat. Vanaf de huwelijksdag of de dag waarop je het geregistreerd partnerschap sluit, heb je dan geen recht meer op partneralimentatie.

    Ook als je duurzaam gaat samenwonen met een nieuwe partner, verlies je jouw recht op partneralimentatie (tenzij iets anders wordt afgesproken met de alimentatieplichtige). Of sprake is van duurzaam samenleven is niet altijd gemakkelijk te bepalen. In de rechtspraak worden daaraan in ieder geval strenge eisen gesteld en de bewijslast van samenleven ligt bij de alimentatiebetaler.

    8. Wat gebeurt er als de betaler van partneralimentatie een nieuwe partner heeft?

    Als je partneralimentatie betaalt en je gaat samenwonen of trouwen met een nieuwe partner en hij of zij heeft eigen inkomsten, dan worden de woonlasten voor de helft aan deze nieuwe partner toegerekend. Dat betekent dus een verhoging van jouw draagkracht en dat kan betekenen dat je meer partneralimentatie kunt betalen. Wanneer jouw nieuwe partner niet in eigen onderhoud kan voorzien, kan dat in bijzondere omstandigheden leiden tot een lagere partneralimentatie.

    9. Kan ik zelf beslissen om minder alimentatie te betalen?

    Nee, dat kan niet. Zo lang jij en je ex geen andere afspraken hebben gemaakt of de rechtbank geen andere beslissing heeft genomen, moet je de geldende alimentatie blijven betalen.

    10. Is de ontvangen partneralimentatie fiscaal belast?

    Ja, je moet over de ontvangen partneralimentatie inkomstenbelasting betalen.

    11. Is betaalde partneralimentatie fiscaal aftrekbaar?

    Ja, de betaalde partneralimentatie is volledig fiscaal aftrekbaar. De fiscale aftrekbaarheid wordt echter vanaf 1 januari 2020 afgebouwd als volgt:

    • 2020: maximaal 46%, 2021: 43%, 2022: 40% 2023: 37.05%. Voor bestaande partneralimentaties kan deze aftrekbeperking tot gevolg hebben dat de draagkracht lager wordt en kan zinvol zijn om herziening van partneralimentatie te vragen.

    12. Wat als er een beding van niet-wijziging in mijn echtscheidingsconvenant staat?

    In een echtscheidingsconvenant kan worden afgesproken dat een wijziging van de persoonlijke en/of financiële omstandigheden van (een van) partijen geen reden zal zijn om de alimentatie aan te passen. De alimentatie kan dan niet meer worden gewijzigd. Bij het maken van een dergelijke afspraak is voorzichtigheid geboden want een doorbreking van het niet-wijzigingsbeding is alleen mogelijk in heel extreme omstandigheden.

    13. Mijn ex betaalt de alimentatie niet. Wat moet ik doen?

    Voorwaarde is dat de partneralimentatie bij rechterlijke uitspraak is vastgesteld. Je kunt dan zelf een deurwaarder inschakelen. Daaraan zijn kosten verbonden. Je kunt ook het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen. Het LBIO kan de inning voor jou overnemen indien een betalingsachterstand bestaat van ten minste zes maanden. Dit kost je niets; de kosten worden door het LBIO verhaald op je ex-partner. Zie daarvoor de website van het LBIO.

    Kinderalimentatie

    14. Hoe lang moet ik voor mijn kinderen betalen?

    Totdat de kinderen 21 jaar zijn, is er een wettelijke onderhoudsplicht. Wanneer de kinderen achttien jaar zijn, kunnen zij de ouder verplichten om de alimentatie aan hen zelf te betalen. Als een kind jonger is dan 21 jaar en al over voldoende eigen inkomen beschikt kan dat eigen inkomen invloed hebben op de hoogte van de ouderbijdrage. Ouders kunnen kinderen tot 21 jaar niet verplichten om te gaan werken.

    Ouders mogen in onderling overleg een langere termijn dan 21 jaar afspreken.

    15. Hoe bereken ik wat een kind kost dat nog geen 18 jaar is?

    Er zijn behoeftetabellen die meestal worden gebruikt om de kosten van een kind tot 18 jaar te bepalen. Er wordt rekening gehouden met de leeftijd van de kinderen, het aantal kinderen in het gezin en het inkomen van de ouders tijdens de relatie. Hoe hoger het inkomen, hoe hoger de kosten van de kinderen.

    Deze tabellen zijn een richtlijn en ouders mogen ouders in onderling overleg de kosten van de kinderen vaststellen, bijvoorbeeld door hiervan een lijstje te maken. Bekijk voor meer informatie de alimentatienormen.

    16. Hoe bereken ik wat een kind kost vanaf 18 jaar?

    Voor de kosten van 18+ kinderen kun je aansluiting zoeken bij de normen die DUO hanteert bij het verstrekken van studiefinanciering. Ook mag je daarvan afwijken door zelf de kosten te begroten.

    17. Hoeveel kinderalimentatie moet ik betalen?

    De hoogte van kinderalimentatie hangt af van de kosten van de kinderen en de draagkracht van de ouders. Om de draagkracht van elke ouder te berekenen is een formule ontwikkeld, waarin gerekend wordt met forfaitaire maandlasten. Dit is dus geen maatwerk. De formule is niet zonder meer geschikt voor ingewikkelde situaties (bijvoorbeeld een zelfstandig ondernemer) en samengestelde gezinnen. De draagkracht van de ouders wordt vervolgens met elkaar vergeleken en beide ouders moeten naar rato van hun draagkracht bijdragen in de kosten van de kinderen.

    18. Hoe zit het met de kosten die tijdens de zorgregeling worden gemaakt door de ouder die kinderalimentatie moet betalen?

    Deze verblijfskosten komen in mindering op de te betalen kinderalimentatie. De hoogte van die verblijfskosten (ook wel zorgkorting genoemd) wordt uitgedrukt in een percentage dat kan variëren van 5% tot 35% afhankelijk van het aantal dagen per maand dat de kinderen bij de ouder verblijven.

    19. Wat als mijn situatie of die van de andere ouder wijzigt?

    Bij een wijziging van omstandigheden (bijvoorbeeld inkomensstijging of daling van een van de ouders, wijziging van de zorgregeling, gezinsuitbreiding) is herberekening van de kinderalimentatie mogelijk en vaak ook gewenst. Dit kán namelijk leiden tot een wijziging van de hoogte van de kinderalimentatie.

    20. Moet de nieuwe kinderalimentatie altijd door de rechter worden vastgesteld?

    Nee, dat is niet verplicht.

    De gewijzigde alimentatie hoeft niet per se door een rechter te worden vastgesteld, het is ook mogelijk om hier in onderling overleg afspraken over te maken. Wel is het dan verstandig om een advocaat te raadplegen en de afspraken schriftelijk vast te leggen. Een uitspraak van de rechter is wel nodig als het nodig is om incassomaatregelen te nemen.

    21. Moet de ouder die kinderalimentatie ontvangt daarover belasting betalen?

    Nee. Kinderalimentatie is belastingvrij te ontvangen.

    22. Is kinderalimentatie fiscaal aftrekbaar?

    Nee, sinds 1 januari 2015 is kinderalimentatie niet langer fiscaal aftrekbaar voor de betaler.

    23. Heeft kinderalimentatie voorrang op partneralimentatie?

    Ja, er geldt een wettelijke voorrangsregeling voor kinderalimentatie. Eerst wordt de behoefte aan kinderalimentatie ingevuld. Daarna wordt bekeken of er nog ruimte is voor het betalen partneralimentatie.

    24. Moet ik verplicht bijdragen in de kosten van de kinderen van mijn partner?

    Nee, niet als je alleen samenwoont met je partner. Wel ontstaat er een onderhoudsplicht voor de kinderen van jouw partner als je met jouw partner trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat maar alleen als de kinderen tot jouw gezin behoren. Dat is het geval als de kinderen op jouw adres staan ingeschreven of de helft van de tijd in jouw gezin verblijven.

    25. Mag je afstand doen van het recht op kinderalimentatie

    Nee, dan is wettelijk niet toegestaan. Kinderalimentatie is van openbare orde.

    26. Wordt de kinderalimentatie jaarlijks geïndexeerd?

    Ja, zie het antwoord op vraag 4.

    27. Wat moet ik doen als de kinderalimentatie niet wordt betaald?

    Zie het antwoord op vraag 13.