Veelgestelde vragen Alimentatie

    Partneralimentatie

    1. Wanneer kan ik aanspraak maken op partneralimentatie?

    Je kunt aanspraak maken op partneralimentatie als je gehuwd bent geweest (of een geregistreerd partnerschap hebt gehad) en je na de scheiding niet of onvoldoende eigen inkomsten hebt en ook redelijkerwijs niet in staat bent voldoende inkomen te verdienen.

    2. Hoe wordt de hoogte van de partneralimentatie vastgesteld?

    De hoogte van de partneralimentatie wordt in beginsel bepaald door twee factoren: 1) de behoefte van de onderhoudsgerechtigde en 2) de draagkracht van de alimentatieplichtige. Bij de bepaling van de behoefte wordt gekeken naar het inkomen dat beide partijen tijdens de samenleving tot hun beschikking hadden. De draagkracht – de mate waarin de alimentatieplichtige financieel in staat is om een bijdrage te betalen – wordt berekend volgens landelijk vastgestelde richtlijnen (de zogenaamde Tremanormen). Meer informatie daarover vind je op www.rechtspraak.nl.

    3. Kan ik met mijn ex afspraken maken over de partneralimentatie?

    Ja, dat kan. Je kunt samen bepalen of en hoeveel partneralimentatie wordt betaald. Wel is het verstandig de afspraken in een overeenkomst vast te laten leggen door een deskundige en aan de rechtbank te vragen de afspraken in een beschikking op te nemen.

    4. Wanneer wordt de alimentatie geïndexeerd?

    In principe wordt de partneralimentatie jaarlijks op 1 januari van elk jaar geïndexeerd aan de hand van het loonindexcijfer. Dit geldt zowel voor alimentatie vastgesteld door de rechter als voor onderling tussen partijen overeengekomen alimentatiebedragen. Partijen mogen echter een ander percentage afspreken of de indexering uitsluiten.

    5. Hoe lang duurt de alimentatieplicht maximaal?

    Als het huwelijk (of het geregistreerd partnerschap) minder dan vijf jaar heeft geduurd en er zijn uit het huwelijk geen kinderen geboren, dan is de alimentatieplicht gelijk aan het aantal jaren dat het huwelijk heeft geduurd. Bij huwelijken die langer dan vijf jaar hebben geduurd en bij alle huwelijken waaruit kinderen zijn geboren bedraagt de alimentatieplicht maximaal twaalf jaar.

    6. Kan een eenmaal vastgestelde alimentatie eerder eindigen of worden gewijzigd?

    Ja, dat kan. Zo eindigt de alimentatie als de ontvanger met een ander in het huwelijk treedt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen. Verder kunnen de omstandigheden van een van de partijen zodanig wijzigen dat het onredelijk zou zijn om het oude alimentatiebedrag te laten bestaan. De alimentatie kan dan eindigen of worden verhoogd of verlaagd. Je kunt daarbij denken aan het wegvallen of verminderen van het inkomen van degene die alimentatie betaalt, of aan een verhoging van het inkomen van degene die de alimentatie ontvangt.

    7. Wat gebeurt er als de ontvanger van partneralimentatie een nieuwe partner heeft?

    Ga je (als ontvanger van partneralimentatie) met een nieuwe partner trouwen of ga je een geregistreerd partnerschap aan, dan heb je geen recht meer op partneralimentatie. Deze eindigt automatisch op de huwelijksdag of de dag waarop je het geregistreerd partnerschap sluit. Ook indien je duurzaam gaat samenwonen met een nieuwe partner, verliest je jouw recht op partneralimentatie (tenzij iets anders wordt afgesproken). Wanneer van een dergelijke samenleefsituatie sprake is, is niet altijd gemakkelijk te bepalen. In de rechtspraak worden daaraan in ieder geval strenge eisen gesteld.

    8. Wat gebeurt er als de betaler van partneralimentatie een nieuwe partner heeft?

    Als je partneralimentatie voldoet en je gaat samenwonen (of trouwt) met een nieuwe partner en hij of zij heeft eigen inkomsten, dan worden de woonlasten voor de helft aan deze nieuwe partner toegerekend. Dat betekent dus een verhoging van de draagkracht van je ex en dat kan betekenen dat deze meer partneralimentatie kan betalen. Wanneer de nieuwe partner van jouw ex niet in eigen onderhoud kan voorzien, kan dat in bijzondere omstandigheden leiden tot een lagere partneralimentatie.

    9. Kan ik zelf beslissen om minder alimentatie te betalen?

    Nee, dat kan niet. Zo lang jij en je ex geen andere afspraken hebben gemaakt of de rechtbank geen andere beslissing heeft genomen, moet je de geldende alimentatie blijven betalen.

    10. Is de ontvangen partneralimentatie fiscaal belast?

    Ja, je moet over de ontvangen partneralimentatie inkomstenbelasting betalen.

    11. Is betaalde partneralimentatie fiscaal aftrekbaar?

    Ja, de betaalde partneralimentatie is volledig fiscaal aftrekbaar.

    12. Wat als er een beding van niet-wijziging in mijn echtscheidingsconvenant staat?

    In een echtscheidingsconvenant kan worden afgesproken dat een wijziging van de financiële omstandigheden van (een van) partijen geen reden zal zijn om de alimentatie aan te passen. De alimentatie kan dan niet meer worden gewijzigd. Bij het maken van een dergelijke afspraak is voorzichtigheid geboden want een doorbreking van het niet-wijzigingsbeding is alleen mogelijk in heel extreme omstandigheden.

    13. Mijn ex betaalt de alimentatie niet. Wat moet ik doen?

    U kunt zelf een deurwaarder in de arm nemen. Daaraan zijn kosten verbonden. Je kunt ook het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) inschakelen. Het LBIO kan de inning voor jou overnemen indien een betalingsachterstand bestaat van ten minste zes maanden. Dit kost je niets; de kosten worden door het LBIO verhaald op je ex-partner. Voorwaarde voor dit alles is wel dat de partneralimentatie bij rechterlijke uitspraak is vastgesteld.

    Kinderalimentatie

    10. Hoe lang moet ik voor mijn kinderen betalen?

    Totdat de kinderen 21 jaar zijn is er een wettelijke onderhoudsplicht. Wanneer de kinderen achttien jaar zijn, kunnen zij de ouder verplichten om de alimentatie aan hen zelf te betalen. De onderhoudsverplichting kan korter zijn, indien een kind jonger dan 21 jaar al over voldoende eigen inkomen beschikt.

    11. Hoe bereken ik wat een kind kost?

    Het “Rapport alimentatienormen” (te vinden via www.rechtspraak.nl, “Landelijke regelingen”) is een richtlijn en geeft tabellen van de kosten van de kinderen op basis van de leeftijd van de kinderen, het aantal kinderen in het gezin en het inkomen van de ouders tijdens de relatie. Hoe hoger het inkomen, hoe hoger de kosten van de kinderen. Een andere optie is dat ouders in onderling overleg de kosten van de kinderen vaststellen, bijvoorbeeld door hiervan een lijstje te maken.

    12. Wat moet ik betalen?

    Kinderalimentatie hangt onder andere af van de kosten van de kinderen en de draagkracht van de ouders. Om de draagkracht te berekenen is een formule ontwikkeld, waarin gerekend wordt met forfaitaire lasten. Dit is dus geen maatwerk. De formule is niet zonder meer geschikt voor ingewikkelde situaties (bijvoorbeeld een zelfstandig ondernemer) en samengestelde gezinnen. De draagkracht van de ouders wordt vervolgens met elkaar vergeleken en beide ouders moeten naar rato van hun draagkracht bijdragen in de kosten van de kinderen. Het is verstandig om voor de berekening van de te betalen kinderalimentatie een advocaat te raadplegen.

    13. Wat als mijn situatie wijzigt?

    (Bijvoorbeeld verlies baan, samenwonen, huwelijk met nieuwe partner of gezinsuitbreiding) Bij een wijziging van omstandigheden kan de kinderalimentatie opnieuw worden berekend. Dit kán leiden tot een wijziging van de hoogte van de kinderalimentatie. De gewijzigde alimentatie hoeft niet per se door een rechter te worden vastgesteld, het is ook mogelijk om hier in onderling overleg afspraken over te maken. Wel is het dan verstandig om een advocaat te raadplegen en de afspraken schriftelijk vast te leggen.

    15. Moet de ouder die kinderalimentatie ontvangt daarover belasting betalen?

    Nee.

    16. Is kinderalimentatie fiscaal aftrekbaar?

    Nee, sinds 1 januari 2015 is kinderalimentatie niet langer fiscaal aftrekbaar voor de betaler.

    17. Heeft kinderalimentatie voorrang op partneralimentatie?

    Ja, er geldt een wettelijke voorrangsregeling voor kinderalimentatie. Eerst wordt de behoefte aan kinderalimentatie ingevuld. Daarna wordt bekeken of er nog ruimte is voor partneralimentatie.

    18. Moet ik bijdragen in de kosten van de kinderen van mijn partner?

    Indien je enkel samenwoont met je partner, is dit niet verplicht. Als je gehuwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt met jouw partner, is dit wel verplicht – maar alleen als de kinderen tot jouw gezin behoren, bijvoorbeeld als de kinderen op jouw adres staan ingeschreven of de helft van de tijd in jouw gezin verblijven.